Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
721
rok szkolny
2003/2004

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Testowanie sprawności fizycznej w procesie wychowania fizycznego

Sprawność fizyczna jest specyficzną właściwością człowieka, na którą składa się określony poziom zdolności motorycznych i umiejętności ruchowych warunkujących wykonanie konkretnego wysiłku fizycznego mniej lub bardziej efektywnie. Oznacza ona zdolność do odpowiedniego i skutecznego zachowania się ruchowego w różnych sytuacjach życiowych.

Jest to właściwość bardzo złożona. Zależy od płci, wieku, stanu zdrowia, uzdolnień i umiejętności ruchowych, budowy ciała, sprawności aparatu ruchu, wydolności narządów, poziomu rozwoju zdolności motorycznych, trybu życia, siły woli, motywacji, stanu psychicznego.

Sprawność fizyczna człowieka, będąc wskaźnikiem jego rozwoju i zdrowia jest w naukach o kulturze fizycznej głównym tematem licznych prac badawczych. Ranga tych badań rośnie przy tendencji do obniżania się aktywności fizycznej i narastania chorób cywilizacyjnych. Nieustannie wzrasta społeczne zainteresowanie poprawą, względnie utrzymaniem poziomu sprawności, jako czynnika w prowadzeniu szczęśliwego i pełniejszego życia. Będąc jednocześnie warunkiem i podłożem zdrowia była zawsze i będzie częścią programu życiowego człowieka. Dążenie do poprawy zdrowia poprzez działalność profilaktyczną zmierzającą do podniesienia sprawności i wydolności fizycznej staje się coraz powszechniejsze.

Pomiar i ocena sprawności fizycznej człowieka od wielu lat wywołuje liczne dyskusje, której odzwierciedlenie znajdujemy w bogatej literaturze i w propozycjach dużej liczby różnorodnych testów.

Jednym ze swoistych celów realizowanych przez nauczyciela wychowania fizycznego jest poprawa, kształtowanie i jak najdłuższe utrzymanie sprawności fizycznej uczniów. Trafnie dobrane testy i właściwa interpretacja ich wyników to nieodzowne warunki w świadomym sterowaniu tym procesem. Testy bowiem służą kontrolowaniu zmian spowodowanych ćwiczeniami fizycznymi. Wyjściowym ogniwem racjonalnie organizowanego procesu wychowania fizycznego jest szeroka i wnikliwa diagnoza w odniesieniu do osoby, zespołu, środowiska, społeczeństwa. Diagnoza ta jest szczególnie ważna w chwili podejmowania pracy w nieznanej sobie klasie, na początku lub na końcu roku. Brak jej powoduje improwizowanie procesu wychowania fizycznego ze wszystkimi tego konsekwencjami. Dzięki diagnozie możliwe jest programowanie zajęć pod względem treści i obciążeń. Odpowiednie ćwiczenia można zalecić uczniom wtedy, gdy wskazania nauczyciela będą oparte o znajomość ich indywidualnych potrzeb, możliwości i prawidłowości przebiegu podstawowych procesów funkcjonalnych. Poznanie zaś stopnia przygotowania ustroju do wykonywania wysiłków w oparciu o wyniki testów ułatwia projektowanie dalszej pracy łącznie ze wstępnym ustaleniem intensywności i objętości ćwiczeń.

Testy stwarzając szansę w miarę obiektywnej oceny poziomu sprawności fizycznej uczniów, ułatwiają nauczycielowi dobieranie grup ćwiczących w zależności od poziomu usprawnienia tych grup i konstruowanie dla nich odpowiednich programów usprawnienia. Ułatwia to prowadzenie lekcji wychowania fizycznego i czyni ją bardziej efektywną.

Systematycznie prowadzone badania sprawności pozwalają określić jej profil i uchwycić stan oraz tendencje w jej rozwoju i kształtowaniu u jednostki, grupy, populacji, w różnych kategoriach wieku. Badania te mogą ponadto ujawnić u testowanych osób ubytki zdrowia, ponieważ zdolności motoryczne, zwłaszcza kondycyjne są czułe na niedomagania organizmu. Obniżony poziom sprawności może być symptomem wskazującym na procesy chorobowe zachodzące w organizmie osoby testowanej.

Testy, związane głównie z układem krążeniowo-oddechowym i gibkością w medycynie szkolnej pozwalają na ogólną ocenę funkcjonowania organizmu w jego dynamicznym stanie. W ten sposób stają się one często podstawą współpracy nauczyciela wychowania fizycznego i lekarza. Przyczynia się to z kolei do wzrostu autorytetu nauczyciela wychowania fizycznego w środowisku szkolnym, w tym w gronie pedagogicznym oraz wzrostu u rodziców zainteresowania rozwojem fizycznym, sprawnością i stanem zdrowia.

Wyniki testów mogą być zachętą do świadomego sterowania poziomem swojej sprawności, motywacją do jej poprawiania lub podtrzymywania stając się tym samym doskonałym środkiem wychowawczym.

Testy ujawniając poziom motoryczny dzieci i młodzieży odzwierciedlają jednocześnie warunki życia.

Kontrolą sprawności zainteresowany jest nauczyciel i uczeń. Jej pomiar kształtuje świadomy stosunek nauczyciela i ucznia do efektów ich pracy, a rodziców do lekcji wychowania fizycznego, treningu, rekreacji, rehabilitacji i wykorzystania urządzeń sportowych. Służy ocenie, czy dobór środków i metod jest właściwy, dostarcza więc wiedzy o racjonalnym posługiwaniu się ćwiczeniami.

Nauczycielowi może pomóc w wystawieniu oceny z wychowania fizycznego i zorientować się w pozycji społecznej ucznia w klasie. Zachowanie ucznia zależy często w dużej mierze właśnie od tej pozycji, ta zaś w znacznym stopniu od jego sprawności. Nie należy jednak przeceniać znaczenia testów sprawności fizycznej w wystawianiu oceny szkolnej, zarówno przy przyjęciu kryterium poziomu, jak i postępu. Trzeba bowiem podkreślić, że wyniki testowania zależą w dużym stopniu od czynników genetycznych, ściśle wiążą się z cechami budowy ciała, oraz dynamiką rozwoju biologicznego.

Wyniki testów umożliwiają opracowanie standardów rozwoju sprawności, a to zabezpiecza w dużym stopniu jej kształtowanie. Stosowanie testów zachęca do porównań ze standardami, sprzyja rozwijaniu pozytywnej postawy wobec ciała, jest pretekstem do tego, aby uczyć jak je kształtować, motywuje do wysiłku, wytrwałej pracy w kierunku kształtowania i utrzymania własnej sprawności, a więc zdrowia.

Warunki testowania:

  • Nauczyciel powinien dokładnie i odpowiednio wcześniej zapoznać się teoretycznie i praktycznie z testem.
  • Przygotować miejsce i sprzęt do testowania. Miejsce powinno być odpowiednio oznakowane oraz spełniać wymogi bezpieczeństwa i higieny, a sprzęt w dobrym stanie i liczbie większej, niż wykazana w instrukcji testu.
  • Przygotować przybory do rejestracji wyników testu.
  • Osoby nieśmiałe umieścić na końcu listy badanych wg wcześniej ustalonej kolejności.
  • Przygotować badanych kondycyjnie oraz pod względem technicznym, zagwarantować maksymalną motywację do testu.
  • Informacje o celu i znaczeniu badań, terminie, miejscu i wyposażeniu osobistym podać odpowiednio wcześniej (1-2 tygodnie).
  • Stworzyć atmosferę współzawodnictwa, zabezpieczając jednocześnie stan gotowości startowej i komfortu psychicznego.
  • Badania przeprowadzać, w miarę możliwości w tych samych godzinach.
  • Szczegółowo wyjaśnić przebieg wszystkich testów, a zwłaszcza momentu startu i zakończenia, zwracając również uwagę na wszystkie szczegóły podczas wykonania całego testu.
  • Przed rozpoczęciem badań należy zademonstrować każdy z testów.
  • W trakcie testowania wskazana jest obecność przedstawiciela personelu medycznego.
  • Ogłaszać wyniki na bieżąco, podając je także do wiadomości rodziców
  • Badania przeprowadzać systematycznie. Mniej sugerować porównań z innymi, a raczej kłaść nacisk na zdrowotny status badań i zmiany w poziomie indywidualnej sprawności.

    Test jest to odpowiednio skonstruowana, zobiektywizowana próba, której wyniki ujmowane są ilościowo i stosowane w celu uzyskania odpowiedzi na określone pytanie w wychowaniu fizycznym i sporcie - poziomu rozwoju poszczególnych cech motorycznych, ogólnej wydolności i sprawności fizycznej, umiejętności technicznych itp.

    Testy sprawności fizycznej ze względu na swoją różnorodność mogą mieć zastosowanie indywidualne i grupowe, nie wymagają specjalnej bazy i sprzętu, mogą być wykonywane praktycznie wszędzie i przez każdego. W niektórych przypadkach testy nazywane są również próbami samokontroli, gdyż stanowią zestaw powszechnie dostępnych ćwiczeń ruchowych.

    Poszczególne ćwiczenia stanowią podstawę określenia poziomu cechy motorycznej (szybkość, wytrzymałość, siła, gibkość, zwinność) lub opanowanie danej umiejętności technicznej. Zestaw ćwiczeń - prób umożliwia również ogólną ocenę sprawności lub wydolności fizycznej organizmu.

    (...)


    REKLAMA

    Publikacja archiwalna do pobrania z serwera FTP.

    Aby pobrać daną publikację wpisz jej numer:
    i naciśnij > > >

    UWAGA:
    Numer ukazuje się w lewym górnym rogu okna danej publikacji.

    mgr Zbigniew Podkański


  • Zaświadczenie online



    numer online: 147 gości

    reklama