Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
693
rok szkolny
2003/2004

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Wady postawy i zapobieganie ich powstawaniu

Przez wadę postawy rozumiemy odchylenia od ogólnie przyjętych cech prawidłowej postawy. Postawa, czyli zarys ciała, jest wyrazem stanu fizycznego i psychicznego, jest obrazem zdrowia. Prawidłowa postawa daje ładny zarys ciała, który swoim układem, budową i działaniem wyzwala odczucie piękna i harmonii. Dobre samopoczucie, radość, chęć dobrej prezencji sprzyja przybieraniu lepszej postawy. Odwrotnie - zmęczenie, przygnębienie, złe samopoczucie sprzyja wadom postawy. Wadliwa postawa i każde odchylenie w budowie ciała są obrazem mniejszych lub większych zaburzeń czynności naszego organizmu, co daje odczucie niedoskonałości i upośledzenia. Jak ma zatem wyglądać prawidłowa postawa ciała?

Prawidłowa postawa charakteryzuje się następującymi cechami:
- proste ustawienie głowy
- patrząc na dziecko od tyłu kręgosłup powinien być prosty, patrzą z boku kręgosłup powinien mieć charakterystyczne wygięcia, w odcinku piersiowym lekkie wygięcie kręgosłupa w tył, w odcinku lędźwiowym lekkie wygięcie kręgosłupa do przodu
- patrząc na dziecko z boku klatka piersiowa powinna być dobrze wysklepiona
- kończyny dolne powinny być proste i stopy prawidłowo wysklepione.


REKLAMA

Wada postawy jest wyrazem nawyku nieprawidłowego "trzymania się", dla dziecka nawykowa, nieprawidłowa postawa jest czymś zwykłym, naturalnym - przyjmowana podświadomie.

Wady postawy są dwojakiego pochodzenia:
- wrodzone to wady z którymi dziecko rodzi się
- nabyte powstałe na skutek różnych chorób np. krzywicy, wady słuchu, wady wzroku, często powstają na skutek zaburzeń nawyku prawidłowej postawy, które spowodowane jest długotrwałym przebywaniem w wymuszonej często nieprawidłowej pozycji, koniecznością wielogodzinnego skupienia uwagi, przeżywaniem stanów stresowych oraz znacznym ograniczeniem swobody ruchów i zachowania, noszeniem odzieży krępującej ruchy, nieprawidłowym obuwiem, noszeniem dodatkowych ciężarów, noszeniem plecaków (tornistrów) na zbyt długich szelkach, odpoczynkiem długotrwałym w wadliwej postawie najczęściej przed komputerem, telewizorem.

Do najczęściej występujących wad postawy zaliczamy:
- skrzywienie boczne kręgosłupa /skolioza/ jest to odchylnie kręgosłupa od osi w płaszczyźnie czołowej
- skrzywienie kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej, nadmierne wygięcie kręg. piersiowego w tył tzw. hiperkifoza, oraz nadmierne wygięcie kręg. lędźwiowego do przodu tzw. hiperlordoza
- odstające łopatki
- nieprawidłowe wysklepienie kl. piersiowej (zmiany pokrzywicze tzw. różaniec pokrzywiczy, zniekształcenia mostka i żeber, wady klatki piersiowej "kurza", "lejkowata")
- obniżenie jednego barku
- koślawość kolan czyli odchylenie kolan od osi do środka
- szpotawość kolan odchylenie kolan od osi na zewnątrz
- płaskostopie, stopy płasko koślawe, stopy wydrążone.

Nawyk postawy kształtuje się dopiero pod koniec wieku przedszkolnego i wtedy utrwala się, dlatego tak ważne jest właśnie w tym czasie zwracanie uwagi i eliminowanie czynników powodujących powstawanie wady.

Odpowiednio do rodzaju wady postawy wcześnie zastosowane ćwiczenia powodują cofnięcie się, lub zatrzymanie jej pogłębiania, dotyczy to zarówno wad wrodzonych i nabytych.

Ważne jest odpowiednio wczesne rozpoczęcie ćwiczeń i stosowanie ich systematycznie. Od poprawnie i systematycznie wykonywanych ćwiczeń zależy w dużym stopniu wynik leczenia, a przede wszystkim zahamowanie dalszego pogłębiania się wady. Badania wykazały, że nieprawidłowości w budowie jednego odcinka ciała powodują wystąpienie zmian w innych odcinkach, jest to jakby reakcja łańcuchowa, a powstałe szkodliwości sumują się. Mięśnie dzieci są osłabione najczęściej na skutek braku ruchu oraz intensywnego wzrostu i nie są w stanie utrzymać całego ciała w prawidłowej pozycji. Na skutek braku ruchu cierpi nie tylko układ ruchu (mięśnie, stawy), ale cały organizm, serce, układ krążenia, układ oddechowy, które bez pomocy nie potrafią pokonać przeciętnego wysiłku. Codzienna dawka ruchu jest więc niezbędna dla prawidłowego rozwoju młodego organizmu.

Ważne jest również wyrobienie na co dzień odruchu prawidłowej postawy poprzez zwracanie dziecku uwagi na prawidłową postawę podczas czynności dnia codziennego.

Prawidłowa postawa podczas odrabiania lekcji:
- oświetlenie po lewej stronie /u leworęcznych po prawej/ światło padające na zeszyt lub książkę, oba łokcie oparte na biurku, głowa odpowiednio oddalona od książki, krzesło dopasowane do wzrostu dziecka i do biurka tak aby stopy spierały się na podłodze, a łokcie na biurku, oparcie krzesła podtrzymujące odcinek lędźwiowy górny.
- podczas noszenia plecaka: szelki od plecaka odpowiedniej długości tak aby plecak spierał się na górnej części pleców w okolicy łopatek, plecak od strony przylegającej do pleców powinien być usztywniony, plecak nie może być noszony w jednej ręce.
- podczas odpoczynku : plecy proste, częsta zmiana pozycji, ciągłe siedzenie w tej samej pozycji często nieprawidłowej utrwala wady, zwrócenie uwagi aby dziecko nie siedziało na jednej nodze, najbardziej wskazany wypoczynek w ruchu na świeżym powietrzu.
- podczas snu: poduszka mała, materac lekko uginający się nie za miękki, pokój wywietrzony.

Ubiór przede wszystkim nie krępujący ruchów, prawidłowe obuwie:
miękka uginająca się podeszwa, sztywny zapiętek utrzymujący tył stopy w odpowiedniej pozycji, przód buta szeroki aby nie ściskał palców, wkładka wyprofilowana podtrzymująca sklepienie stopy.

Duży wpływ na powstawanie wad postawy ma również nadwaga, najczęściej u tych dzieci powstają wady stóp w postaci płaskostopia i kolan koślawych, nadmiernej lordozy lędźwiowej należy więc w pierwszej kolejności dążyć do zmniejszenia nadwagi, unikania długotrwałego stania, wskazane jest częste siadanie w pozycji siadu skrzyżnego, odpoczynek w ruchu, bardzo ważnym elementem rehabilitacyjnym jest pływanie.

Nieocenione możliwości w zakresie korygowania wad postawy stwarza środowisko wodne, pływanie doskonale kształtuje postawę ciała, wzmacnia mięśnie ułatwia ćwiczenie mięśni słabych, zmniejsza napięcie mięśni przykurczonych, odciąża stawy i kręgosłup, ułatwia wykonywanie ćwiczeń przez dzieci z nadwagą, stwarza doskonałe możliwości rozwoju mięśni grzbietu oraz kończyn górnych i dolnych, a w szczególności mięśni klatki piersiowej, zmniejsza bolesność podczas wykonywania ćwiczeń. Ponadto ruch w wodzie zwiększa wydolność układu oddechowego i krążeniowego, działa uspokajająco na system nerwowy.

Podsumowując najważniejsze w postępowaniu korekcyjno-wyrównawczym jest systematyczne i dokładne wykonywanie ćwiczeń, eliminowanie czynników sprzyjających powstawaniu wad. Wielkie znaczenie w życiu codziennym ma ruch, który powoduje wyładowanie wewnętrznej energii w sposób kontrolowany, sprzyja rozluźnieniu, lepszemu samopoczuciu, dotlenieniu, likwiduje napięcia nerwowe i stresy. Nie ma lepszej stymulacji organizmu jak ruch, wysiłek oczywiście na miarę indywidualnych możliwości.

Bibliografia:
T. Kasperczyk "Ćwiczenia korektywne z elementami rehabilitacji"
A. Dziak "Chcę mieć zdrowe nogi"
K. Milanowska, M. Szmigielska "Ćwiczenia dla dzieci i młodzieży z bocznym skrzywieniem kręgosłupa"

Bożena Zarzycka
Szkoła Podstawowa nr 2 w Dębicy


Zaświadczenie online



numer online: 129 gości

reklama