Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
6346
rok szkolny
2009/2010

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Dysleksja - już w przedszkolu

Terminologia

Dysleksja oznacza trudności w prawidłowym opanowaniu umiejętności czytania i pisania.

Dysgrafia oznacza obniżony poziom graficzny pisma.

Dysortografia oznacza popełnianie licznych błędów w pisaniu.

Nie wszystkie dzieci mające problemy w czytaniu i pisaniu można nazwać dyslektykami. Do tej grupy zaliczamy wyłącznie dzieci, których rozwój intelektualny pozostaje w obszarze normy. Rozpoznanie dysleksji jest bardzo trudnym i odpowiedzialnym zadaniem. Diagnoza dziecka dyslektycznego najczęściej stawiana jest w wieku szkolnym, gdy nauczyciel zauważa u dzieci ewidentne trudności w czytaniu i pisaniu. Ich problemy pojawiły się dopiero w szkole. One już istniały w okresie przedszkolnym. Zauważenie specyficznych trudności w przedszkolu przyczynia się do udzielenia mu fachowej pomocy i umożliwia bezpieczny start w szkole. Terapia może trwać nawet kilka lat, ale rozpoczęta odpowiednio wcześnie pozwoli uniknąć dziecku i jego najbliższemu otoczeniu wiele rozwiązań. Dzieci ryzyka dysleksji mogą być identyfikowane przez rodziców, logopedów i nauczycieli na podstawie charakterystycznych symptomów. Nie tylko w wieku przedszkolnym można odczytać wiele sygnałów, które ten stan zapowiadają. dzieckiem ryzyka dysleksji jest każde dziecko z nieprawidłowo przebiegającej ciąży i skomplikowanego porodu. Duże prawdopodobieństwo wystąpienia specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu dotyczy także dzieci z rodzin, w których trudności, takie jak: dysleksja rozwojowa, opóźnienie rozwoju mowy, oburęczność, leworęczność już pojawiły się.
Przyglądajmy się wiec bacznie swym pociechom i nie lekceważmy pierwszych symptomów trudności.Do rozpoznania zagrożenia dysleksji nie wystarczy stwierdzenie pojedynczego objawu. Im więcej symptomów zauważymy, tym jest ono bardziej prawdopodobne.

Wiek poniemowlęcy (2,3 lata).

Motoryka duża.
-opóźniony rozwój ruchowy. Dzieci maja trudności z utrzymaniem równowagi, automatyzacją chodu. Później zaczynają chodzić i biegać.

Motoryka mała.
-opóźniony rozwój motoryki rąk. Dzieci są mało zręczne manualnie, nieporadne w samoobsłudze (np. myjąc ręce, ubierając się), a także mało sprawne w zabawach manipulacyjnych (np. budowanie z klocków).

Funkcje wzrokowe, koordynacja wzrokowo- słuchowa.
-opóźnienie rozwoju grafomotorycznego
Dzieci nie potrafią same rysować w wieku 2-lat, nie naśladują rysowania linii, w wieku 2 lat i 6 miesięcy nie potrafią naśladować kierunku poziomego i pionowego linii, w wieku 3-lat nie umieją narysować koła.

Funkcje językowe.
-opóźnienie rozwoju mowy. Dzieci później wypowiadają pierwsze słowa (w pierwszym roku życia), w wieku 2-lat zdania proste i w wieku 3-lat, zdania złożone.


REKLAMA

Wiek przedszkolny (3-5 lat)

Motoryka duża - niska sprawność ruchowa w zakresie ruchów ciągłych całego ciała, która objawia się tym, że dziecko;
-słabo biega
-ma kłopoty z utrzymaniem równowagi, np. podczas chodzenia po linii krawężnika
-z trudem uczy się jeździć na rowerku trzykołowym, hulajnodze
-jest niezdarne w ruchach, źle funkcjonuje w zabawach ruchowych

Motoryka mała - słaba sprawność ruchowa rąk, której symptomami są;
-trudność i niechęć do wykonywania trudności samoobsługowych np. zapinanie małych guzików, sznurowanie butów.

Koordynacja wzrokowo-ruchowa w zakresie której zaburzenia objawiają się:
-trudnościami z budowaniem z klocków
-niechęcią dziecka do rysowania, wykonywanie bardzo uproszczonych rysunków
-brakiem umiejętności rysowania koła w wieku 3-lat, kwadratu i krzyża -w wieku 4-lat, trójkąta i kwadratu opartego na kącie- w wieku 5-lat

Funkcje wzrokowe-zaburzenia w rozwoju objawiają się:
-nieprawidłowością w rysowaniu
-trudnościami w składaniu według wzoru

Funkcje językowe - zaburzenia w rozwoju staja się widoczne poprzez:
-opóźniony rozwój mowy
-nieprawidłową artykulację wielu głosek
-trudności z wypowiadaniem nawet niezbyt złożonych wyrazów(częste przekręcanie wyrazów)
-trudności z zapamiętywaniem nazw takich jak: pory dnia, nazwy posiłków
-trudności z zapamiętywaniem prostych wierszyków, piosenek
-trudności z budowaniem wypowiedzi

Lateralizacja -opóźniony rozwój, brak przejawów preferencji jednej ręki, orientacja w schemacie ciała i przestrzeni, czyli opóźnienie orientacji- z końcem wieku przedszkolnego dziecko nie umie wskazać lewej i prawej ręki (myli się).

Powyższe symptomy są dzwonkiem alarmowym zapowiadającymi trudności w czytaniu i pisaniu, a także przypomnieniem o potrzebie pomocy dziecku już w przedszkolu. Pamiętając o tym, krok po kroku przy aktywnym udziale dziecka, musimy wytworzyć lub odbudować brakujące ogniwa. Jak to osiągnąć ? Wielu rodziców nie docenia w tym zakresie roli zabawy.
Z czasem gdy nabiera ona charakteru świadomego, staje się swoistą formą uczenia. Każda forma zabawy właściwie dobranej do wieku życia dziecka, wnosi coś kształcącego i rozwijającego jego sprawność.
Sukces w zabawie - to bodziec do nauki i pracy, umacniający w dziecku optymistyczne przeświadczenie o jego możliwościach i o tym, że uda mu się również w szkole.

Zabawy rozwijające sprawność ruchową dziecka.
-ćwiczenia ogólno-sprawnościowe obejmujące ruchy całego ciała. Celem tych ćwiczeń jest zwiększenie u dziecka koordynacji ruchów wszystkich części ciała i ich zharmonizowanie (podskoki, biegi, czołganie się)
-czynności samoobsługowe (mycie rąk, jedzenie, ubieranie i rozbieranie, utrzymywanie porządku w zabawkach czy pokoju). Dziecko doskonali szybkość i precyzje ruchów, uczy się planowania zadań w czasie, samodzielności i odpowiedzialności za wykonywane zadania
-ćwiczenia ruchowe przygotowujące dziecko do nauki czytania i pisania - celem ćwiczeń tego typu jest podniesienie sprawności ruchowej w obrębie kończyn górnych, zwłaszcza dłoni i palców (ćwiczenia rąk-krążenie, układanie modeli z dłoni, składanie dłoni, splatanie palców, przebieranie palcami, stukanie, zabawy paluszkowe, puzzle, zabawy konstrukcyjne klockami)
-ćwiczenia grafomotoryczne- malowanie grubym pędzlem, zamalowywanie obrazków, obrysowywanie dłoni, rysowanie figur geometrycznych, liter, cyfr, rysowanie po śladzie
-ćwiczenia rozwijające orientację przestrzenną- wskazywanie części ciała, nazywanie ich, zabawa "ciepło- zimno", częste stosowanie określeń "lewo", "prawo", określanie stosunków między przedmiotami, układanie obrazków tematycznych (miasta, owoce, warzywa)
-zabawy rozwijające słuch fonematyczny- różnicowanie dźwięków mowy, ich analizowanie i syntetyzowanie na poziomie ośrodkowego układu nerwowego tj. w korze mózgowej - zabawa "co słyszysz ?", "mało- dużo", naśladowanie głosów zwierząt, pojazdów, rozpoznawanie instrumentów, chodzenie za głosem, klaskanie, wystukiwanie rytmu.
-sytuacje sprzyjające rozwojowi słownictwa, pojęć i zainteresowań dziecięcych. Szczególnie ważnym etapem w rozwoju dziecka jest pierwszy kontakt z książką. W tych pierwszych spotkaniach z literaturą bardzo ważne jest głośne czytanie dziecku, recytowanie wierszy, śpiewanie piosenek, wspólne omawianie tresci czasopism dziecięcych.

Bibliografia:

  • Bogdanowicz M. "Leworęczność u dzieci", W-wa 1989r. WSiP.
  • Bogdanowicz M. "Ryzyko dysleksji - problem i diagnozowanie" Gdańsk 2002r Harmonia
  • Chmielewska E. "Zabawy logopedyczne i nie tylko", Kielce 1995r "Mac"
  • Waszkiewicz E."Stymulacja psychoruchowego rozwoju dzieci 6-8 letnich" W-wa 1991r WsiP.

    Krystyna Biernacka


  • Zaświadczenie online



    numer online: 169 gości

    reklama