Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
47
rok szkolny
2002/2003

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Uczyć inaczej

Nadrzędnym celem edukacji wczesnoszkolnej jest wspomaganie dziecka w osiąganiu możliwie najwyższego stopnia rozwoju osobowego korzystnego dla niego i dla społeczeństwa.

Nauczyciel powinien tworzyć atmosferę sprzyjającą rozwojowi człowieka, konstruktywnym zmianom w jego zachowaniu, w jego osobowości.

Tworzenie takiej atmosfery Carl Rogert (prekursor pedagogiki i psychologii humanistycznej) nazywa ułatwieniem myślenia i poznawania w działaniu.

Nowa rzeczywistość edukacyjna wymaga od nauczyciela spojrzenia na dziecko, jego problemy i potrzeby intelektualne i otaczający je świat oczyma dziecka. Należy odrzucić to wszystko, co niszczy jego zainteresowania, zacieśnia krąg procesów samopoznawania i ogranicza bezpośrednie kontakty z otoczeniem, uniemożliwiając dziecku samorealizację i bezinteresowność działań w najbliższym środowisku społeczno-przyrodniczym.

W mojej pracy z dziećmi stosuję takie metody i techniki pracy, które kształcą twórcze myślenie oraz inspirują twórczość aktywną dzieci. Planując zajęcia dziećmi zawsze mam na uwadze następujące wskazania, które zostały opracowane przez M. Kowalik-Olubińską i W. Świętek:
- nie stosować pedagogiki czterech ścian
- nie przeceniać podręcznika jako jedynego źródła wiedzy
- dać dzieciom szansę samorealizacji i odpowiedzialności za wykonanie zadań


REKLAMA

Dbam o to aby moi uczniowie wiedzę zdobywali z obserwacji i czynnego uczestnictwa w problemach życia codziennego.

Jedną ze stosowanych przez mnie form realizacji zajęć są wycieczki. W organizację wycieczek zawsze włączam uczniów, staram się zainteresować ich celem wycieczki, wspólnie wyznaczamy zadania do realizacji oraz sposób ich wykonania. Pozwalam dzieciom odczuć, że są współorganizatorami i współodpowiedzialnymi za jej wyniki. Zdobyte podczas wycieczki doświadczenia dają okazję do wyzwolenia postawy twórczej aktywności. Twórcze myślenie dzieci to bodziec do różnorodnej działalności.

Zintegrowane ośrodki tematyczne stwarzają uczniom okazję do samorealizacji w bezpośrednim uczestnictwie w poznawaniu problemów życiowych środowiska. Odbywa się to poprzez samodzielne przeprowadzanie rozmów z różnymi osobami, często zapraszamy do klasy gości, z którymi uczniowie przeprowadzają wywiady. Dzieci zbierają również materiały do zajęć w różnych instytucjach, urzędach, zakładach pracy.

Poprzez takie działania sprawdzają oni swoje umiejętności w nawiązywaniu kontaktów interpersonalnych, kontrolują swoje zachowania, uczą się stosowania form grzecznościowych w konkretnych sytuacjach.

Należy pamiętać o tym, żeby do takich działań uczniów odpowiednio przygotować np. przed przeprowadzeniem wywiadu trzeba omówić z dziećmi konkretne zadania i pytania, które zadadzą, sposób notowania danych, zachowania się.

W pracy z dziećmi często stosuję metody aktywizujące, które inspirują aktywność twórczą dzieci w myśl powiedzenia Konfucjusza - "Słyszałem i zapomniałem. Widziałem i zapamiętałem. Zrobiłem i zrozumiałem".

Jeżeli nie jestem w stanie czegoś uczniom pokazać, to staram się to opisać używając określeń odnoszących się do wielu zmysłów.

Przedstawię kilka przykładów metod aktywizujących, które stosuję w pracy z dziećmi.

  • burza mózgów; zabawa wyobraźni i pomysłowości, która rozwija myślenie. Pozwala ona w krótkim czasie uzyskać dużą liczbę zróżnicowanych rozwiązań jednego problemu (co trzeba zrobić, aby być silnym i zdrowym?) Nie wolno krytykować pomysłów innych.
  • drama; metoda kreatywna, polegająca na nauczaniu i wychowaniu poprzez odgrywanie roli. Umożliwia ona dzieciom przeżycie określonych problemów, poszukiwanie własnych rozwiązań i dokonywanie wyborów (ćwicz. Fotografia-podział dzieci na 4 grupy, każda grupa wykonuje 3 fotografie z życia Zosi, nauczycielki; każda fotografia jest omawiana: Kim jesteś? Co robisz? Kim jest dla ciebie Zosia? Niebezpieczna dla przebiegu dramy jest skłonność do pouczania lub krytykowania przeżyć uczniów.
  • symulacje (naśladowanie rzeczywistości); dobrze dobrane tematy uczą umiejętności życiowych, operacyjnych, sprawności w efektywnej komunikacji, zaradności, śmiałości. Ideą symulacji jest doskonalenie konkretnych umiejętności życiowych oraz uczenie się na błędach. Należy pamiętać, aby nie narzucać swojego zdania.
  • karty dydaktyczne; metoda umożliwiająca indywidualizację nauczania, dostosowywania tempa pracy i stopnia trudności do możliwości dziecka (osobne karty z informacją o temacie, przykładami oraz zadaniami do samodzielnego opracowania przez ucznia).
  • poker kryterialny lub piramida priorytetów; uczniowie w grupach wybierają i klasyfikują to, co wg nich jest najważniejsze, ważne i mniej ważne ( w czasie zajęć na temat zdrowia uczniowie mogą wybierać i klasyfikować co jest najważniejsze, ważne i mniej ważne dla zdrowia człowieka). Metoda ta wyzwala aktywność, bowiem uczniowie poddają dyskusji własne argumenty.
  • mapa mentalna; metoda wizualnego opracowywania problemów z wykorzystaniem rysunków, obrazków, zdjęć, wycinków, symboli, haseł (opracowywanie tematów typu zestawienia, np. Ja jaki jestem- Ja jakim chciałbym być". Kartkę papieru dzieli się na dwie części, lewa część " należy" do tematu nr 1, prawa-do opracowania tematu nr 2. Można wykorzystać wycinki z prasy, zdjęcia, dopisywać komentarze, znaki itp. Mapy mentalne ilustrują spiralność i złożoność naszego myślenia.
  • tarcza strzelecka; można wykorzystać w ramach ewaluacji zajęć. Uczniowie określają swój stosunek do nich poprzez naklejenie na tarczę strzelecką cenek sklepowych. Jeśli zajęcia były ciekawe, uczniowie naklejają cenkę jak najbliżej środka tarczy.
  • poker kryterialny; jest grą planszową, zaliczaną do najbardziej atrakcyjnych metod aktywizujących ze względu na stopień przyswajania treści. Uczniowie poddają pod dyskusje własne argumenty, jednak aby dyskutować należy mieć wiedzę i umiejętności. Poker kryterialny można zastosować jako wprowadzenie do tematu, jako ustalenie rangi kryteriów do określonych standardów, jako sposób skutecznego utrwalania zdobytej wiedzy.

    Dzielimy klasę na 5-osobowe zespoły.

    Każdy zespół otrzymuje planszę do gry.

    Objaśniamy zasady gry: każdy zespół otrzyma talię 20 kart przedstawiających działania, warunki; zostają one wymieszane i rozdane każdemu członkowi grupy. Uczniowie kolejno kładą karty w wyznaczonych na planszy miejscach motywując swój wybór ważności karty. Jeśli dane miejsce jest zajęte można kartę wymienić po umotywowaniu i zgodzie całej grupy. Zdjęta karta wraca do właściciela.

    Gra trwa od 10 do 20 minut. Po jej zakończeniu przedstawiciele grup odczytują wyniki gry- najważniejsze ich zdaniem działania i warunki.

    Słabą stroną gry jest to, że uczniowie nieśmiali nie zawsze mają szansę obrony swojego stanowiska oraz niezrozumienie zasad gry. Mocną- ograniczona ilość miejsca powoduje podejmowanie przemyślanych decyzji.

    Im więcej różnorodnych metod i technik pracy stosujemy, tym lepsze stwarzamy możliwości rozwojowe, które prowadzą do uczestnictwa w życiu społecznym i kulturalnym , co doskonali postawę kreatywną dzieci.

    Dzięki takiemu nauczaniu rozwijamy u dzieci zdolność do myślenia i uczenia się, do komunikowania się, do działania i współpracy z innymi oraz radzenia sobie w nowych sytuacjach.

    LITERATURA:
    Kowalik-Olubińska M., Świętek W.:Uczymy inaczej-nauczanie zintegrowane w klasach niższych, Toruń 1998
    Krzyżewska J.:Aktywizujące metody i techniki w edukacji wczesnoszkolnej, Suwałki 1998
    Taraszkiewicz M.:Jak uczyć lepiej, Warszawa 2000

    Nauczycielka nauczania zintegrowanego
    Ewa Fergińska
    Szkoła Podstawowa nr 7 w Sochaczewie


  • Zaświadczenie online



    numer online: 85 gości

    reklama