Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
467
rok szkolny
2003/2004

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Przemoc w rodzinie z problemem alkoholowym

Myśląc o przemocy w rodzinie alkoholowej, często mamy przed oczami stereotyp: alkoholik, który pije i bije. Rzeczywistość jest jednak bardziej skomplikowana, ponieważ w rolę ofiary lub sprawcy przemocy może wejść każda z osób w rodzinie.

Wśród alkoholików spotykamy dwa typy sprawców. U części z nich skłonność do przemocy pojawia się w toku rozwoju choroby alkoholowej. Nagromadzona złość, frustracja, bezsilność wobec własnego życia znajduje ujście w atakach agresji wobec bliskich osób. Dotyczy to także kobiet alkoholiczek, które piją i są agresywne. W takiej sytuacji przemoc ustaje najczęściej po terapii odwykowej.

Drugą grupę stanowią osoby, które stosowały przemoc, zanim doszło do uzależnienia. W takich przypadkach terapia jest trudniejsza. Muszą być w niej podjęte jednocześnie dwa problemy: przemoc i uzależnienie. Sprawczyniami przemocy stają się także żony alkoholików, bezradne wobec nałogu męża, często gnębione przez niego. Odreagowują doznane frustracje i upokorzenia na dzieciach. Ofiarami przemocy są najczęściej żony alkoholików i alkoholiczki. Cierpienie, które jest wynikiem doznawanej przemocy, skłania kobiety do szukania ulgi w alkoholu. W takich przypadkach szybko dochodzi do uzależnienia.

Dzieci żyjące w rodzinach dotkniętych przemocą mogą przyjmować role:

  • Świadka przemocy wobec matki lub rodzeństwa;
  • Obrońcy matki i rodzeństwa;
  • Ofiary przemocy;
  • Pomocnika ojca - sprawcy przemocy wobec matki;
  • Sprawcy przemocy wobec rodzeństwa lub dzieci spoza rodziny;

    Ofiarą przemocy ze strony rodziców mogą paść wszystkie dzieci w rodzinie. Bywa jednak i tak, że cała agresja skupia się na jednym z nich. Dzieci, które doznają przemocy, często odreagowują upokorzenia na młodszym rodzeństwie lub innych dzieciach. Wykorzystując swoją przewagę fizyczną lub psychiczną, przyjmują rolę sprawcy przemocy. Najbardziej dramatyczne są sytuacje, gdy ojciec- sprawca przemocy wybiera syna na swego pomocnika. Z relacji matek bitych przez synów wynika, że chłopcy cierpieli na zaburzenia snu, koszmary nocne, silne lęki, nie kontrolowane ataki agresji. Dzieci po atakach agresji szukały ukojenia i wsparcia właśnie u matki.


    REKLAMA

    Sytuacja psychologiczna dziecka w rodzinie dotkniętej alkoholizmem i przemocą jest skomplikowana. Dziecko żyje w dwóch światach, w których panują sprzeczne reguły i wartości. Ważne potrzeby dziecka są pomijane, a uczucia nie mogą być wyrażane.

    Dzieci żyjące w rodzinach alkoholowych przystosowują się do życia w świecie chaosu i przemocy. Wykształcają silne mechanizmy obronne, które chronią ich równowagę psychiczną, umożliwiają przetrwanie w rodzinie, ale jednocześnie utrudniają funkcjonowanie w świecie zewnętrznym.

    Aby pomóc dzieciom żyjących w rodzinach dotkniętych przemocą należy pamiętać o tym, aby zapewnić im bezpieczeństwo i dopóki ten cel nie zostanie zrealizowany, nie wolno podejmować żadnych działań, które mogłyby osłabić ich mechanizmy obronne i zachowania zaradcze. Wojewódzki Ośrodek Terapii Uzależnienia od Alkoholu i Współuzależnienia w Gdańsku opracował model pomocy udzielanej dziecku połączonej z oddziaływaniami wobec rodziny. Składa on się z trzech faz:

    Faza I Interwencja

  • Poszukiwanie dorosłego sojusznika w rodzinie, który mógłby chronić dziecko.
  • Rozmowy interwencyjne z rodzicami.
  • Budowanie systemu wsparcia dla dziecka w dalszej rodzinie i otoczeniu.
  • Praca z dzieckiem: pomoc w przetrwaniu trudnych sytuacji rodzinnych, towarzyszenie emocjonalne.
  • Inne formy pomocy dziecku: socjalna, medyczna itd.

    Faza II Terapia

  • Przynajmniej jedno z rodziców korzysta z pomocy i podejmuje działania w kierunku powstrzymania procesu przemocy.
  • Praca z dzieckiem: pomoc w radzeniu sobie ze zmianami zachodzącymi w rodzinie.

    Faza III Odbudowa rodziny

  • Praca z dzieckiem nad przywróceniem własnej relacji z dzieckiem, pomoc w rozwiązywaniu problemów wychowawczych.
  • Współpraca z rodzicem w terapii dziecka.
  • Praca z dzieckiem:
    a) psychoterapia urazów emocjonalnych,
    b) przekazywanie konstruktywnych wzorców, norm społecznych, wiedza o uzależnieniu i przemocy,
    c) uczenie umiejętności społecznych.

    Bibliografia
    Karasowska A., Przemoc w rodzinie z problemem alkoholowym, Niebieska Linia 2001, nr3

    Anna Rokoszewska


  • Zaświadczenie online



    numer online: 89 gości

    reklama