Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
412
rok szkolny
2003/2004

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Komputer środkiem dydaktycznym w kształceniu zintegrowanym

Współczesna szkoła w sposób zaplanowany i celowy podtrzymuje i rozwija zainteresowania uczniów edukacją informatyczną. Wiąże się to z nowymi możliwościami komunikowania się oraz dostępu do informacji. Trudno wyobrazić sobie współczesną edukację bez nowoczesnych technicznych środków dydaktycznych, z komputerami i dostępem do sieci Internet włącznie. Nowoczesne technologie, w tym technologia informacyjna, są dziś w każdym rozwiniętym społeczeństwie integralnie związane z procesem kształcenia. Związek ten jest dwustronny. Z jednej strony technologie dostarczają dydaktyce nowych środków i nowych metod, z drugiej zaś - zadaniem szkolnictwa jest wyposażenie uczniów w odpowiednią wiedzę i umiejętności wykorzystywania tych technologii.
Każdy nauczyciel ma duży wpływ na stymulowanie rozwoju dziecka. Od niego zależy czy i w jakim stopniu będzie ono aktywne, a tym samym będzie się ono rozwijało W związku z tym powinnością edukacyjną nauczyciela jest obserwacja aktywności dzieci, wskazującej na ich rozwój. D.Lewis wyróżnił następujące wskaźniki rozwoju:
- "Zdolność bystrej obserwacji, chęć odkrywania rzeczy nowych i niezwykłych.
- Dobrze rozwinięta pamięć, aby dziecko mogło przechowywać duże ilości informacji, a następnie wykorzystywało je we własnej aktywności edukacyjnej.
- Zdolność wyjaśniania zdarzeń i poszukiwania prawdy.
- Zainteresowanie tworzeniem i odkrywaniem, chęć bycia twórcą i wynalazcą.
- Koncentracja dziecka na własnych zajęciach.
- Indywidualny sposób myślenia i działania.
- Zainteresowanie dziecka rozwiązywaniem nowych problemów".
Istotą pracy pedagogicznej nauczyciela z dzieckiem w młodszym wieku szkolnym jest swoiste komunikowanie się nauczyciela z dzieckiem. Ryszard Więckowski twierdzi, że "w komunikacji z dzieckiem nauczyciel powinien występować w roli informującego, udzielającego odpowiedzi, akceptującego, oponującego, proponującego. Tak więc nauczyciel nie naucza, ale organizuje warunki stymulujące proces spontanicznej aktywności poznawczej i eksploracyjnej dziecka.
Nauczyciel w kontakcie z dziećmi musi mieć ciągle nowe pomysły. Musi umieć czymś dziecko zająć. Musi ciągle wprowadzać tzw. "dysonans poznawczy" - jest to rozbieżność między dotychczasowym doświadczeniem dziecka, a aktualną sytuacją, jak twierdzi R.Więckowski.
W procesie dydaktycznym wykorzystuje się zwykle wiele metod i środków dydaktycznych, aby efektywnie i ciekawie przekazać wiadomości i umiejętności jakie dziecko powinno opanować podczas danej lekcji. W dobie rozwoju edukacji informatycznej nauczyciel kształcenia zintegrowanego powinien skutecznie i efektywnie wykorzystywać również nowoczesny środek dydaktyczny, czyli komputer.
Uczniowie wcale nie muszą ciągle zasiadać przed komputerami i izolować się od klasy, aby w "nowoczesny sposób" zdobywać wiedzę. Nie można również dopuścić do takiej sytuacji, w której komputer zacznie być postrzegany jako sposób na życie, naukę oraz spędzania wolnego czasu, ale też nie należy lekceważyć go jako narzędzie pracy. Jeżeli mamy dostęp do komputera możemy wykorzystywać w swojej pracy różnego rodzaju programy multimedialne, encyklopedie, jak również samodzielnie wykonane prezentacje. Należy bardzo mocno podkreślić ogromne możliwości multimedialnych programów edukacyjnych.
Katarzyna Kozioł uważa, że "ich różnorodność, zintegrowany układ treści i działań sprzyja wszechstronnemu rozwojowi dziecka, budząc zaciekawienie tematem i prawdziwe zaangażowanie w wykonanie działań."
Marzena Majewska twierdzi, ze nauczyciel projektujący lekcję z wykorzystaniem komputera powinien skupić uwagę na sferze psychodydaktycznej ucznia. Zapewniając bowiem dostęp do atrakcyjnych źródeł i urozmaicając zajęcia, może spowodować zmianę stosunku emocjonalno - motywacyjnego wobec procesu przyswajania wiedzy.
Warto również wspomnieć o edukacyjnej roli Internetu i jego właściwym wykorzystaniu w procesie dydaktycznym. Ułatwia on wyszukiwanie i gromadzenie aktualnych, przydatnych informacji, których w kształceniu zintegrowanym ze względu na wieloprzedmiotowość i wieloproblemowość stale potrzebujemy.
Nie możemy zapominać o zagrożeniach i niebezpieczeństwach jakie niesie nieplanowane i niekontrolowane wykorzystywanie komputera przez dzieci. Musimy uwzględnić w trakcie zajęć zintegrowanych również właściwą higienę pracy, wykorzystywanie ćwiczeń dramowych, ruchowych i muzycznych, które w sposób celowy zrelaksują i odprężą dzieci podczas zajęć.
Postanowiłam samodzielnie wykonać prezentację na temat "Cztery pory roku" dla kształcenia zintegrowanego. Prezentacja zawiera informacje dotyczące poszczególnej pory roku, zagadki, przysłowia oraz ważne daty i święta, o których należy pamiętać. Prezentacja zawiera również kącik twórczości dziecięcej, w którym umieściłam wiersze napisane przez swoich uczniów. Następnym slajdem prezentacji są tajemnice ortografii, w którym zamieszczone są ważne reguły ortograficzne w formie wierszyków, obrazki z podpisami oraz tekst z lukami do samodzielnego uzupełnienia. Informacje te pozwalają lepiej zapamiętać i zrozumieć trudne zasady ortograficzne. Jest to dla dzieci nie tylko zabawa, ale również pewna forma utrwalenia tego, co poznały na lekcjach.
Kolejnym slajdem jest wspaniały matematyk, w którym zamieszczone są zadania tekstowe dla poszczególnej klasy. Dwa ostatnie slajdy prezentacji przedstawiają krzyżówkę ortograficzną oraz słupki z czterema podstawowymi działaniami matematycznymi.

Na podstawie wykonanej prezentacji skonstruowałam 4 scenariusze zajęć dla klasy 1, 2 i 3. Scenariusze zajęć oparte są na wiadomościach zawartych w prezentacji do poszczególnej pory roku. Po zapoznaniu się z prezentacją lub w trakcie jej oglądania uczniowie otrzymują indywidualne karty pracy, które uzupełniają, wyszukanymi wiadomościami z poszczególnego slajdu, na określony temat.
Przeprowadzenie zajęć lekcyjnych z wykorzystaniem wyżej wymienionej prezentacji oraz uzupełnianie indywidualnej karty pracy na zajęciach są świetnym ćwiczeniem doskonalącym czytanie ze zrozumieniem oraz kształcą i doskonalą znajomość reguł i zasad ortograficznych oraz wyrabiają poczucie wrażliwości ortograficznej.
Pierwsze szkolne kłopoty dziecka wynikają bardzo często z trudności w czytaniu i pisaniu. Sytuacja dziecka dyslektycznego jest wyjątkowo niekorzystna, a niepowodzenia stają się często przyczyną zniechęcenia do nauki, powodują wystąpienie reakcji nerwicowych oraz trudności wychowawczych. Dlatego, żeby je przezwyciężyć, trzeba poznać przyczyny i znaleźć odpowiednie środki zaradcze.

Jedną z form nauki czytania oraz rozwijania zainteresowań czytelniczych może być udział w lekcjach bibliotecznych, jak również udział w zajęciach w klasopracowni komputerowej. Wykorzystując w zajęciach dydaktycznych wyżej wymienioną prezentację może być zachętą do nauki czytania dla dzieci, jak również jedną z form pracy nad rozwijaniem zamiłowań czytelniczych.
Nic tak nie sprzyja poprawności ortograficznej jak koncentracja uwagi na zapisanym wyrazie. Jeżeli uczeń nie potrafi się skupić, jego spostrzeganie staje się niedokładne, a to sprzyja powstawaniu błędów. Zainteresowanie wyzwala koncentrację uwagi i stanowi jeden z głównych motywów wszelkiego uczenia się, w tym także ortografii. Stosowanie ciekawych tekstów ortograficznych, zagadek, ćwiczeń prowadzonych w formie gier i zabaw znacznie ułatwiają naukę ortografii.
Duże znaczenie odgrywa znajomość zasad ortografii. Należy uświadomić uczniom, że nawyki w nauce ortografii zależą w dużym stopniu od niego samego, a opanowanie ortografii jest ważną umiejętnością w życiu człowieka.
S.Kowalski twierdzi, że "nawyk ortograficzny jest aktem motorycznym, który kształtuje się podczas wielu powtórzeń ruchów o charakterze świadomych działań. Dla wykształcenia nawyku pisania ortograficznego konieczne są specjalne ćwiczenia. Poprzez odpowiednie ich stosowanie uczeń przyswaja sobie określone prawa, które wynikają z charakteru ortogramu i jego związku z formą gramatyczną, a równocześnie w jego mózgu kształtują się związki czasowe między słowem akustycznym, ruchem narządów artykulacyjnych, ruchem ręki i obrazem graficznym słowa."

Włączanie edukacji informatycznej w nauczaniu początkowym jest naturalne i zgodne z rozwojem oraz zainteresowaniami współczesnego dziecka.
Umiejętności i sprawności rozwijane poprzez pracę z komputerem to:
- sprawność manualna
- koncentracja uwagi
- koordynacja wzrokowo - ruchowo - słuchowa
- umiejętność logicznego myślenia
- podejmowanie decyzji i wyborów
- kształtowanie prawidłowych postaw
- twórczego rozwiązywania problemów
- planowania działań
- korzystania z różnych źródeł informacji
- ocena własnej pracy
- sukcesy na miarę możliwości dzieci
- nauka odbywa się w sposób bezstresowy i przyjemny.

Literatura:
- Z. Dec, R. Konieczny: "ABC komputera", Kraków 1999r, "Edition 2000"
- J. Morbitzer: "Edukacja wspierana komputerowo - nowe dylematy", w: "Życie Szkoły" 6/2002
- K. Kozioł: "Komputer w ksztzłceniu zintegrowanym", w: "Życie Szkoły", 11/2002
- R. W. Kluszczyński: "Społeczeństwo informacyjne", Cyberkultura. Sztuka multimediów., Kraków 2001, Wydawnictwo Rabid".
- J. Kulpa, R. Więckowski: "Metodyka języka polskiego w klasach początkowych", Warszawa 1983
- S. Kowalski: "Społeczne czynniki i psychiczne procesy rozwoju mowy pisanej", Warszawa 1974r.
- M. Majewska: "Komputer w edukacji polonistycznej", w: "Nowa Szkoła", 11/2002
- H. Balińska: "Moje dziecko - dobry uczeń", Warszawa 1987, WSiP
- D. Lewis: "Jak wychowywać zdolne dziecko.', Warszawa 1988, PZWL
- R. Więckowski: "Udział nauczyciela w stymulowaniu rozwoju dziecka", "Życie Szkoły", 9/2002

Prezentacja do pobrania online:
Serwer FTP
serwisu Publikacje edukacyjne

Publikacja w pełnej wersji (prezentacja multimedialna oraz scenariusze) dostępna tylko na naszej płycie CD
Płyta kompaktowa
serwisu Publikacje edukacyjne

mgr Mariola Piela
Szkoła Podstawowa nr 1 w Rydułtowach


Zaświadczenie online



numer online: 161 gości

reklama