Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
3974
rok szkolny
2006/2007

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Wybrane zagadnienia z arteterapii - muzykoterapia

Terapia jako specjalna strategia wychowawcza wobec dzieci z deficytami percepcji, świadomości i ekspresji oraz w odniesieniu do dzieci, u których nastąpiło zaburzenie ładu psychicznego wskutek zakłóceń relacji potrzeb i ich realizacji, staje się zabiegiem coraz częściej pożądanym. Wiele do powiedzenia w tej dziedzinie mają psychologowie, ale oni nie zawsze i nie wszędzie dotrą, zatem funkcja terapeuty pomagającego uruchomić zablokowane potencjalne możliwości dziecka przypada rodzicom i pedagogom. Nieodzownym warunkiem podjęcia tej roli jest dostrzeżenie problemu dziecka.

Zabiegi specjalistyczne często wspomagane są przez arteterapię, inaczej terapia przy pomocy sztuki, w szerokim znaczeniu oznacza wszelkie formy i metody pomocy terapeutycznej, przy których wykorzystuje się sztukę, a dokładniej różne jej dziedziny lub wytwory np.: muzykę, rysunek, taniec, literaturę, dramę.

Zajęcia te poprawiają ogólną kondycję psychiczną i fizyczną dziecka. Wywołują uśmiech, pomagają nawiązać i utrzymać kontakty niewerbalne i werbalne dzieci z terapeutą i z grupą rówieśniczą, budzą zaciekawienie i wyzwalają aktywność ruchową, wydobywając dziecko z apatii, umożliwiają dostrzeganie napięć i negatywnych emocji. Wszystko to dokonuje się za sprawą przyjaznego, akceptującego stosunku terapeuty wtopionego w kontekst muzyki (ruchu i mowy).

Terapeutyczne działanie muzyki jest znane juz od starożytności, kiedy to stwierdzono, że obcowanie z nią wzbogaca osobowość i uwrażliwia na problemy własne i innych ludzi.

Termin "muzykoterapia" pojawił się stosunkowo późno, bo dopiero około 1950r. Pochodzi od słowa "muzyka" - oznaczającego "sztukę, zwłaszcza "śpiewu i gry na instrumentach" oraz od słowa "terapia", które w szerszym kontekście oznacza leczenie.

Obecnie muzykoterapia definiowana jest jako forma psychoterapii, która wykorzystuje muzykę i jej elementy, jako środki stymulacji oraz ekspresji emocjonalnej i komunikacji niewerbalnej w procesie diagnozy, leczenia i rozwoju osobowości człowieka.

Traktowanie muzykoterapii jako techniki relaksacyjnej, może wydawać się bardzo prostą i niemedyczną, a raczej rekreacyjną metodą, niewymagającą specjalistycznego szkolenia.

Muzykoterapię można traktować jak środek do umożliwienia pacjentowi przeżywania zablokowanych emocji oraz uczenia różnorodnego wyrażania uczuć, zarówno pozytywnych jak i negatywnych. Odpowiednio dobrana muzyka może spowodować "aktywizowanie i wyzwalanie emocjonalnych procesów, może pobudzać do aktywności emocjonalnej, szczególnie tej, która dotyczy konfliktowych przeżyć".

Zaburzenia emocjonalne ściśle łączą się ze wzmożonym napięciem mięśniowym. Naprężenie mięśni jest sposobem radzenia sobie z emocjonalnymi impulsami, co prowadzi do bloku mięśniowego, usztywnia ciało i ogranicza jego ruchliwość. Z tego względu główną formą terapii jest łączenie muzyki z ruchem, gdzie nieomal instynktownie dziecko wydatkuje energię wytworzona przez organizm. Forma ta jest wspaniałym środkiem pomagającym uświadomić i wyrazić dziecku własną odrębność. Pomaga także w leczeniu zaburzonego funkcjonowania oraz zachwianego kontaktu z sobą samym i otoczeniem, umożliwia afirmację osobowości, znajdowanie miejsca w grupie i przeżywanie małych, ale znaczących sukcesów.

Terapia przez muzykę umożliwia również komunikację niewerbalną, dzięki której uczestnik może przepracować swoje problemy bez użycia słów. Muzykoterapia transformuje również złe doświadczenia na dobre, co dzięki symbolicznej, muzycznej płaszczyźnie dokonuje się w znacznie łagodniejszy sposób niż za pomocą tradycyjnych środków. Korygowanie negatywnych doświadczeń skłania uczestnika do spontanicznej ekspresji i odkrywania pozytywnych doznań. umożliwia mu realne spotkania z innymi osobami, gdy jego relacje z otoczeniem mają "wszelkie cechy autentyzmu".

Za pośrednictwem muzyki wytwarzana jest równowaga pomiędzy sferą przeżyć emocjonalnych, a procesami fizjologicznymi. Wszystkie działania pedagogiczne mające spełnić takie zadania, powinny być dostosowane do potrzeb i możliwości dziecka.

Muzyka wnika do najgłębszych warstw osobowości. Ma działanie aktywizujące lub działając relaksująco, prowadzi zarówno do uzyskania stanu odprężenia psychicznego, jak i rozluźnienia mięśniowego oraz regulacji czynności układu autonomicznego.

Uniwersalność i skuteczność arteterapii potwierdziły badania ewaluacyjno-wdrożeniowe polegające na traktowaniu arteterapii jako odmiany kulturoterapii, czyli działania skierowanego na człowieka i jego środowisko, podejmowanego w celu przywrócenia lub utrzymania zdrowia oraz zmierzającego do poprawy jakości życia.

Muzyka nierzadko porównywana jest do leku, którego skład chemiczny nie jest dokładnie znany, a jej lecznicze właściwości nie zostały do końca odkryte.

Literatura:
1. J.Stadnicka "Terapia dzieci muzyką, ruchem i mową." Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne
2. E. Konieczna "Arteterapia w teorii i praktyce" Oficyna Wydawnicza "Impuls" Kraków 2003
3. E.Galińska :Kierunki rozwojowe w polskiej muzykoterapii" Zeszyt Naukowy Akademii Muzycznej we Wrocławiu 1988
4. E.Galińska "Podstawy teoretyczne muzykoterapii" Zeszyt Naukowy Akademii Muzycznej we Wrocławiu 1978
5. W.Szulc "Zdrowiotwórcze możliwości sztuki. Arteterapia" Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej we Wrocławiu 1990

Justyna Filipiak
Pogotowie Opiekuńcze w Zielonej Górze


Zaświadczenie online



numer online: 85 gości

reklama