Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
39
rok szkolny
2002/2003

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Rola zabaw w nauczaniu zintegrowanym

Zabawa stanowi w życiu człowieka jedną z najbardziej atrakcyjnych form ruchu. Zabawie zawsze towarzyszy dobry nastrój, psychiczne odprężenie - a więc jest doskonałą formą czynnego wypoczynku.

Zabawa była zawsze bliska człowiekowi. Znajdował w niej radość, poczucie więzi, wyzwalała w nim aktywność i pozwalała wyrazić siebie.

Czy w komputerowej cywilizacji jest jeszcze na nią miejsce? Na pewno tak!

Zabawy nic nie jest w stanie zastąpić, ani wyręczyć, bo jak twierdzi R. Trześniowski: " Jest ona dopełnieniem życia, a nawet samym życiem, które bez zabawy stałoby się ubogie, niepełne i nieciekawe."1

Nikt nie ma wątpliwości, że zabawa ubarwia życie człowiekowi, czyni je radosnym i przyjemnym, daje uczucie odprężenia, mobilizuje do dalszych wysiłków w szkole i w pracy.

Ogromne znaczenie zabawy podkreślają psycholodzy, zwracając uwagę na następujące jej aspekty:
- zabawa rozszerza zakres orientacji dziecka w ważnych obszarach świata przyrody i życia społecznego
- w zabawie dziecko uczy się rozumieć rzeczywistość i odróżniać ją od fikcji
- zabawa sprzyja rozwojowi myślenia przyczynowo - skutkowego i innych funkcji psychomotorycznych
- zabawa szczególnie zespołowa, ma duże znaczenie uspołeczniające


REKLAMA

Również pedagodzy przypisują duże znaczenie zabawie, uważając ją za podstawową formę aktywności dziecka. Podkreślają oni, że każda zabawa jest doskonałą okazją do lepszego poznania psychiki dziecka, jego uczuć, doznań i stanów emocjonalnych. Zachowanie dziecka podczas zabawy, będące manifestacją jego stanów uczuciowych, informuje wychowawcę o świecie jego wewnętrznych przeżyć, o jego ewentualnych problemach. Wszyscy pedagodzy są zgodni, że zabawa oddziałuje na rozwój dziecka wszechstronnie. Podnosi nie tylko poziom sprawności fizycznej, lecz również ma wpływ na ukształtowanie cech charakteru.

Szczególne znaczenie wśród zabaw wykorzystywanych w nauczaniu zintegrowanym moją zabawy ruchowe do których zaliczamy: zabawy orientacyjno - porządkowe, zabawy na czworakach, zabawy bieżne, zabawy i gry rzutne, zabawy skoczne, zabawy i gry kopne oraz zabawy ze śpiewem.

Zabawy i gry ruchowe oddziałują wszechstronnie na ustrój człowieka. Oparte na utylitarnych formach ruchu, jak: chód, bieg, skok, rzut, pełzanie, itp. przyczyniają się do podnoszenia sprawności fizycznej i rozwoju psychomotorycznego dziecka.

Wśród wielu zadań, jakie odgrywają zabawy ruchowe, do najważniejszych z nich należą:

  • wprowadzają radosny nastrój, stanowią atrakcję i rozrywkę, przyczyniają się do dobrego samopoczucia, dają dziecku pełną swobodę oraz możliwość zaspokojenia naturalnej potrzeby ruchu
  • wpływają na kształtowanie takich zdolności motorycznych jak: szybkość, siła, zwinność, moc, wytrzymałość, poszerzają i doskonalą sposób potrzebnych i praktycznych umiejętności, które mają zastosowanie w codziennym życiu
  • rozwijają samodzielność, zaradność i odwagę
  • wyzwalają inicjatywę i pomysłowość, pobudzają wyobraźnię i ambicję, napawają wiarą w siebie i często są źródłem zdrowego optymizmu
  • przygotowują do społecznego współdziałania i współżycia, uczą przystosowania się do czynności wykonywanych przez cały zespół rówieśników i działania na jego korzyść
  • stwarzają okazję do kształtowania takich cech charakteru, jak: opanowanie, zdyscyplinowanie, wytrwałość, dokładność, uczciwość i uczynność
  • rozwijają umysł, wzbogacają wiedzę dziecka, utrwalają szereg pojęć
  • rozwijają spostrzegawczość, orientację w przestrzeni, umiejętność oceny odległości i kierunku, poznawanie stosunków liczbowych, barw, kształtów, sygnałów itp.
  • podnoszą stan zdrowotny dziecka
  • stwarzają najlepsze warunki do czynnego odpoczynku, ze względu na różnorodność ruchów oraz możliwość organizowania oraz prowadzenia zajęć na wolnym powietrzu w ciągu całego roku

    Mówiąc o roli zabaw w pracy z dziećmi klas I - III, nie sposób ominąć zabaw dydaktycznych, które pełnią szczególną rolę, ponieważ stanowią bardzo skuteczną metodę stymulowania poznawczej i społeczno - emocjonalnej aktywności dzieci.

    W uczeniu się przez zabawę występują wszystkie podstawowe elementy kształcenia wielostronnego, tj. :uczenie się przez poznawanie, przeżywanie i działanie. Główna rola zabaw dydaktycznych tkwi w ich funkcjach poznawczych i polega na wzbudzaniu i wzmaganiu wewnętrznej chęci do wykonywania zadań szkolnych. Zabawa poprzez naukę jest dla ucznia zawsze bardziej interesująca, zapobiega znużeniu, motywuje do pokonywania trudności.

    Wprowadzając do nauki szkolnej różne gry i zabawy, stwarzamy sytuacje, w których dzieci angażują się w to co robią, chętniej pracują i dążą do osiągnięcia jak najlepszych wyników. Udział w zabawie jest dla dziecka często okazją do uwierzenia we własne możliwości, pozbywania się nieśmiałości i ujawniania zdolności, a dla nauczyciela metodą poznania swego ucznia.

    Nauczyciele wykorzystujący w swojej pracy różne zabawy wiedzą, że zabawa nie przeszkadza w nauce, a wręcz odwrotnie, pomaga w odkrywaniu i przeżywaniu świata, a towarzysząca jej radość wzbogaca proces nauczania i rozwija psychikę dziecka.

    Opracowano na podstawie:
    1. Hemerling W.: Zabawy w nauczaniu początkowym. WSiP Warszawa 1985r.
    2. Hurlock E. B.: Rozwój dziecka PWN Warszawa 1985r.
    3. Napierała M.: Zabawy i gry ruchowe. Wydawnictwo uczelniane WSP, Bydgoszcz 1997r.
    4. Przetacznik - Gierowska M.: Psychologia rozwojowa i wychowawcza wieku dziecięcego WSiP
    5. Trześniowski R.: Zabawy i gry ruchowe. WSiP, Warszawa 1995r.

    Ewa Bis
    Szkoła Podstawowa nr 48 w Szczecinie


  • Zaświadczenie online



    numer online: 99 gości

    reklama