Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
374
rok szkolny
2003/2004

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Rozwijanie zainteresowań czytelniczych w nauczaniu zintegrowanym

1. Zainteresowania czytelnicze, a rozwój psychofizyczny dziecka w młodszym wieku szkolnym.

Pomiędzy siódmym, a dziewiątym rokiem życia u dziecka następuje szybki rozwój możliwości myślowych operacji konkretnych, dokonuje się radykalna zmiana sytuacji czytelnika. Z odbiorcy literatury- poprzez pośrednika (rodzic, nauczyciel przedszkola) - staje się odbiorcą samodzielnym, ponieważ jest to czas, w którym dziecko opanowuje, a następnie doskonali technikę czytania.
Drugim istotnym elementem zmiany jest to, że czytanie, które dotychczas było pojmowane w kategoriach przyjemności, zabawy, staje się obowiązkiem szkolnym, łączy się z przymusem i oceną.
Jest to moment przełomowy dla rozwoju zainteresowań czytelniczych, ponieważ u ucznia, u którego wystąpią trudności w opanowaniu techniki czytania oraz czytania ze zrozumieniem, a co za tym idzie niepowodzenia szkolne, może nastąpić trwały uraz do czytelnictwa.
Ważne jest, aby łagodzić niekorzystne skutki lektury wymuszonej u dzieci mających trudności w czytaniu. Natomiast dzieciom, którym czytanie przychodzi z łatwością, należy dostarczać coraz to nowych bodźców zachęcających do sięgania po książkę.

W pierwszych latach szkolnych podobnie, jak w okresie poprzedzającym, nadal dominuje baśń. Dziecko powoli opanowuje sztukę czytania, pokonuje warstwę semantyczną, interesuje się tekstami krótszymi, nie może jeszcze uchwycić całości znaczeniowej utworu. Nadal odwołuje się do pomocy ilustracji i dorosłych.
Czytanie baśni wywiera wpływ na rozwój społeczny i emocjonalny dziecka. Pod wpływem lektury dziecko uczy się kochać, współczuć, podziwiać, potępiać.


REKLAMA

2. Sposoby rozwijania zainteresowań czytelniczych u dziecka w młodszym wieku szkolnym.

Potrzeba kontaktu z książką nie powstaje samorzutnie. To właśnie dorośli (nauczyciele i rodzice) powinni ją zaszczepić w procesie nauczania i wychowania.
Joanna Papuzińska wyróżnia 3 fazy rozwoju zainteresowań czytelniczych:

faza I- to doprowadzenie dziecka do umiejętności odczytywania znaczeń ilustracji książkowych poprzez dowolne opowieści nawiązujące do obrazków, wyszukiwanie na nich znajomych elementów świata rzeczywistego,

faza II- to wytworzenie zażyłości dziecka z tekstem literackim, budzenie wrażliwości na piękne słowo, rytm, rym, nastrój utworu,

faza III- jest to doprowadzenie do stanu, w którym dziecko będzie rozumiało utwory fabularne odznaczające się zmiennością sytuacji, następstwem zróżnicowanych wydarzeń.

Planując pracę dydaktyczno- wychowawczą w nauczaniu zintegrowanym należy dokładnie poznać umiejętność czytania ze zrozumieniem, aby we właściwy sposób ukierunkować i zaplanować rozwijanie zainteresowań czytelniczych i doskonalenie techniki czytania.
Zainteresowania czytelnicze staramy się rozwijać przy wszystkich nadarzających się okazjach, stosując różnorodność metod i form.

Zainteresowania czytelnicze można kształtować poprzez:

  • Odczytanie ciekawego fragmentu z danej książki-dziecko zainteresowane rozwojem przedstawionej sytuacji bądź losami bohatera sięgnie po książkę, aby zaspokoić swoją ciekawość.
  • Nawiązanie do osoby autora, poprzez zorganizowanie spotkania, napisanie listu bądź zorganizowanie wystawki książek.
  • Przedstawienie sylwetek głównych bohaterów w teatrzyku kukiełkowym.
  • Czytanie z podziałem na role, czy też inscenizowanie wybranych utworów lub ich fragmentów-czynny udział uczniów w powyższych przedsięwzięciach pobudza emocje, co powoduje, że dzieci z zapałem uczą się ról, przygotowują rekwizyty.
  • Konkursy czytelnicze:
    - konkurs pięknego czytania,
    - konkurs w oparciu o znajomość lektury,
    - konkurs plastyczny na podstawie określonej lub dowolnej, samodzielnie przeczytanej książki,
    - konkurs recytatorski i in.
  • Działalność koła recytatorsko-teatralnego.
  • Pisanie opowiadań na podstawie lektury.
  • Dopisywanie dalszych losów bohaterów, gdzie uczniowie dają upust fantazji, tworzą coś według własnego planu, własnej wizji.
  • Czytanie czasopism dziecięcych-zachęcanie do czytania poprzez ukazywanie różnorodności form: opowiadania, wiersze, zagadki, ciekawostki, łamigłówki, szarady, rebusy.
  • Lekcje biblioteczne, podczas których uczniowie poznają zasady korzystania z biblioteki, czytelni, katalogów. Biblioteki organizują szereg imprez, konkurów, wystaw, które mają zachęcić czytelnika do chętnego korzystania z księgozbiorów.
  • Gry i zabawy czytelnicze-diagramy z ukrytymi tytułami, krzyżówki na podstawie treści utworów, zgaduj-zgadula, przyporządkowywanie autorów do tytułów itd.
  • Prezentację książek przez starszych kolegów, którzy często są autorytetami dla maluchów.
  • Oglądanie filmów, przedstawień teatralnych.

    Sposobów na rozwijanie zainteresowań czytelniczych może być znacznie więcej, zależy to od pomysłowości i inwencji nauczyciela lub rodzica. Czasami pomysłodawcami stają się sami uczniowie-czytelnicy, a ich pomysły bywają oryginalne i nowatorskie.

    3. Celowość rozwijania zainteresowań czytelniczych.

    Książka odgrywa znaczącą rolę w życiu człowieka. Kto po nią sięga, staje się bogatszy, zarówno w sferze emocjonalnej, jak i poznawczej.

    Książka jest pomocna w kształtowaniu zasad społeczno-moralnych dziecka i budzeniu jego doznań estetycznych.

    Poprzez utwory literackie dziecko:

  • uczy się odróżniać prawdę od fałszu, dobro od zła,
  • poszukuje prawd moralnych i zrozumienia świata,
  • ma kontakt z pięknem i kształtuje potrzebę obcowania z nim,
  • dostrzega wartości społeczne: koleżeństwo, poszanowanie pracy, poczucie honoru, poszanowanie drugiego człowieka,
  • kształtuje pozytywne cechy charakteru: uczynność, miłość, opiekuńczość, wrażliwość, tolerancję i in.
  • poznaje piękno ojczystego kraju, historię, folklor, tradycje, życie innych ludzi,
  • rozwija uczucia patriotyczne,
  • rozwija wrażliwość estetyczną, samodzielne myślenie, pomysłowość,
  • wyrabia w sobie poczucie piękna.

    Oddziaływanie książki na psychikę dziecka jest wielostronne: przekazuje wiedzę o świecie, ma wpływ na wolę i uczucia, na kształtowanie zainteresowań, kształtowanie postaw życiowych i charakteru. Dlatego właśnie rozwijanie zainteresowań czytelniczych jest ważnym zadaniem dla nauczycieli i rodziców.

    Literatura:

    1. J. Papuzińska, Książki, dzieci, biblioteka, Z zagadnień upowszechniania czytelnictwa i książki dziecięcej, W-wa 1992r.
    2. J. Długosz, Materiały do pracy z tekstem literackim w klasach początkowych.
    3. A. Wajda, Metodyka i organizacja czytelnictwa, PWN, W-wa 1983r.
    4. E. Skubich, Jak rozwijałem zamiłowania czytelnicze, Życie Szkoły 2/2001r.

    Iwona Cecka
    Szkoła Podstawowa w Klonowie (gmina Zbójno)


  • Zaświadczenie online



    numer online: 342 gości

    reklama