Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
3201
rok szkolny
2005/2006

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Rola zadań na stosowanie matematyki w edukacji matematycznej ucznia

Podstawa programowa edukacji matematycznej wymienia kompetencje, jakie uczeń powinien zdobyć na poszczególnych etapach kształcenia. Kończąc gimnazjum uczeń powinien opanować między innymi takie umiejętności jak:
- Modelowanie i matematyzowanie prostych sytuacji opisanych słowami lub obserwowanych w otoczeniu.
- Interpretowanie związków i zależności wyrażonych za pomocą wzorów, wykresów, schematów, diagramów.
Podstawa programowa edukacji matematycznej określa więc "mocny kompetencyjny fundament" dla stosowania matematyki w praktyce.
Również w literaturze matematycznej bardzo często podkreślana jest konieczność pojawiania się na lekcjach zadań pokazujących "praktyczne oblicza matematyki: narzędzia użytecznego do rozwiązywania problemów z innych dziedzin nauki oraz narzędzia użytecznego w codziennych sytuacjach praktycznych".
Konieczność rozwiązywania zadań stosowania matematyki tłumaczona jest między innymi stwierdzeniami - pojawiającymi się w literaturze - jak:

  • "Umożliwia prezentowanie wartości kształcących nie tylko myślenie ucznia, ale i powodujących głębsze rozumienie pojęć matematyki i jej metodologii" (Treliński, 1982).
  • Nie można w nauczaniu widzieć tylko "czystej" matematyki, bo przecież jak mówi Freudenthal "istnieją jeszcze inne zajęcia niż budowa dedukcyjnego systemu, i są uczniowie, którzy nigdy nie będą budować własnych systemów dedukcyjnych ani nadbudowywać ich nad systemami innych, chociaż muszą uczyć się matematyki" (Freudenthal, 1973).
    Ważniejsze jest "edukowanie matematyczne" a nie uczenie "czystej matematyki" - takie podejście ukazuje bezpośrednie zastosowania w życiu i odwrotnie - pomaga w rozumieniu treści matematycznych, których uczymy. Zrozumienie jest ważniejsze niż mechaniczne opanowanie algorytmów i wzorów.
    Szczególną uwagę zwraca się także na kompleks motywacji tkwiących w problematyce stosowania matematyki:
  • "Matematyka nie powinna jawić się uczniowi jako gotowy produkt, ale musi być bliska swoich naturalnych źródeł, bliska rzeczywistości" (Treliński, 1982). Dziecko rozwija się naśladując otoczenie, obserwuje i wyciąga wnioski. Tematy z życia są bliższe psychice ucznia, bardziej "widoczne", "odczuwalne", często "ciekawsze".
  • "Uczeń nabiera przekonania, że matematyka nie jest sztuką dla sztuki ale może się przydać. Widać sens uczenia się matematyki, gdyż dziecko widzi możliwość wykorzystania zdobytej wiedzy w sytuacjach życiowych bliskich jego zainteresowania. Wiedza praktyczna dłużej pozostaje w pamięci, uczniom to się podoba" (NiM, nr11).
  • "Sprowadzamy matematykę na ziemię, może przestanie być straszydłem szkolnym (NiM, nr11).

    Jednak realizowanie tych haseł oraz pomaganie uczniom w zdobywaniu kompetencji dotyczących stosowania matematyki w praktyce nie jest takie proste. Rozwiązywanie zadań - a szczególnie zadań stosowania matematyki - wciąż przysparza uczniom wielu problemów. Do najczęściej wymienianych należą:

  • brak zrozumienia treści, powodujący u uczniów "strategii obronnych, uprzedzeń, które zwykle prowadzą do braku wykonywania dalszych czynności",
  • brak samodzielności w rozwiązywaniu zadań,
  • brak wyobraźni, umożliwiający "zobaczenie" związków logicznych, matematycznych czy fizycznych między wielkościami występującymi w zadaniu,
  • problemy z zapisem odpowiednich działań i błędy w rozumieniu działań.

    Matematyka jest nauką abstrakcyjną, ale w nauczaniu obowiązuje zasada dialektyki: od poglądu do abstrakcji. Pojęcia abstrakcyjne powinny więc znaleźć swą podstawę w praktyce codziennego życia. Łączność z życiem codziennym nie powinna być zrywana na lekcjach matematyki. Zbyt szybkie oderwanie nauczania matematyki od poglądu może mieć duży wpływ na zniechęcenie ucznia, na tak zwane "lenistwo myślowe".
    Istotną rolę w nauczaniu odgrywa także stopniowanie trudności, który może mieć znaczny wpływ na przyzwyczajanie ucznia do samodzielności w rozwiązywaniu zadań tekstowych.
    Bardzo często jednak uczniowie angażują się w specjalną działalność rozwiązywania "problemów słownych" bez łączenia jej z realnością, doświadczeniem, traktując jedynie jako część pewnego "rytuału szkoły".

    mgr Jolanta Krzyżek
    Zespół Szkół nr 2 w Będzinie


  • Zaświadczenie online



    numer online: 60 gości

    reklama