Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  płyta CD  redakcja 
               

 

Publikacja nr
1972
rok szkolny
2005/2006

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Osiągnięcia uczniów w kształceniu zintegrowanym

W zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej ocena ma charakter opisowy i dotyczy nie tylko postępów w nauce, ale ogólnego poziomu rozwoju konkretnego dziecka. Istotą oceny jest komentarz pedagogiczny na temat poczynionych przez ucznia postępów w zachowaniu, w przyswajaniu wiedzy i w nabywaniu umiejętności. Jest on wyrażany w formie:
- słownej, gdy nauczyciel chwali go za dobrze wykonane ćwiczenie, zachęca do dalszego wysiłku, wskazuje niedociągnięcia i motywuje do ich usuwania,
- pisemnej, gdy na dyplomie, świadectwie nauczyciel opisuje faktyczne osiągnięcia ucznia w zachowaniu i edukacji w danym roku szkolnym.

Ocenianie jest procesem ciągłym, trwającym cały rok szkolny. Na pełną ocenę rozwoju ucznia składają się postępy:
- w rozwoju fizycznym (oceniamy działania ucznia na rzecz zdrowia i sprawności organizmu);
- w rozwoju społeczno-emocjonalnym (oceniamy zachowanie ucznia wobec ludzi, siebie, przyrody i wytworów kultury);
- w rozwoju intelektualnym (ocenie podlegają wiedza i umiejętności ucznia takie, jak: mówienie, słuchanie, czytanie, pisanie, liczenie, rozumowanie - w zakresie określonym przez MEN w postaci ogólnokrajowych standardów osiągnięć i standardów wymagań).

Występują trzy rodzaje oceniania dziecka:
- ocenianie bieżące, podczas każdego zajęcia,
- ocenianie okresowe, na półrocze i koniec kolejnych lat edukacji,
- ocenianie końcowe, po zakończeniu I etapu edukacji podstawowej.


REKLAMA

Ocenianie bieżące
Jest bardzo ważne w procesie edukacyjnym. Uczeń otrzymuje potwierdzenie tego, co poprawnie wykonał, co osiągnął, w czym jest dobry oraz wskazówki – co poprawić, co udoskonalić, nad czym jeszcze popracować. W ocenianiu bieżącym przydatne są karty indywidualnej pracy ucznia, które informują systematycznie o postępach dziecka w nabywaniu wiadomości i umiejętności.

Ocenianie okresowe
Ma charakter bardziej ogólny i pełniej informuje o aktywności dziecka, o postępach w nabywaniu poszczególnych kompetencji, o specjalnych uzdolnieniach, o trudnościach, o stanach wewnętrznych przeżyć dziecka i sposobach ich ujawniania. Ocena powinna mieć charakter diagnostyczno-informujący (aby nauczyciel i rodzice mogli dziecko wspomagać w rozwoju) oraz motywacyjno-afirmacyjny (zachęcający do samorozwoju).

Ocenianie końcowe
Jest to ocena podsumowująca, przeprowadzana na zakończenie I etapu kształcenia. Sprawdza poziom osiągniętych kompetencji zawartych w podstawie programowej.

Ocena opisowa pełni funkcje :
- informacyjną; polega na określeniu tego, co dziecku udało się poznać, zrozumieć, opanować; jakie wiadomości i umiejętności zdobyło, co potrafi, a czego nie; jak radzi sobie w sytuacjach problemowych; jak współpracuje i kontaktuje się z innymi;
- korekcyjną; polega na wskazaniu tego, co uczeń robi dobrze, a nad czym musi popracować; co powinien zmienić w systemie zachowań i wiadomości; czego ma zaniechać i co usprawnić;
- motywacyjną; polega na zachęceniu ucznia do podejmowania aktywności poznawczej, dodawaniu wiary we własne siły, budzeniu zaufania do własnych możliwości uczenia się i dokonywania zmian w zachowaniu, rozwija autonomiczną motywację poznawczą.

Każdy nauczyciel kształcenia zintegrowanego powinien wiedzieć, jak w zakresie interdyscyplinarnych umiejętności funkcjonują jego uczniowie w klasie pierwszej i kolejnych. Do badania osiągnięć służą sprawdziany kompetencji. Po sześciu latach nauki każdy uczeń pisze egzamin zewnętrzny, który sprawdza stopień opanowanie umiejętności zdobytych podczas kształcenia w szkole podstawowej, opisanych w standardach wymagań egzaminacyjnych. Wyniki dostarczają szkołom materiału do analizy efektów kształcenia w danej placówce z uwzględnieniem interpretacji kontekstowej, ułatwiają radom pedagogicznym formułowanie wniosków dotyczących zmian w szkolnym systemie dydaktycznym.
Może się zdarzyć, że niskie wyniki sprawdzianu zewnętrznego będą interpretowane jako mało efektywna praca nauczyciela, a zarazem szkoły. Pojawi się wówczas potrzeba odniesienia tych wyników do materiału diagnozującego przebieg rozwoju umiejętności w kształceniu zintegrowanym. Posiadana dokumentacja nauczyciela kształcenia zintegrowanego powinna być źródłem potwierdzającym właściwy, indywidualny dla każdego ucznia przyrost umiejętności. Przydatnym sposobem odnotowywania przyrostu umiejętności ucznia w trzyletnim cyklu są sprawdziany kompetencji, przeprowadzane po zrealizowaniu treści kolejnych części podręczników.
W szkole nauczyciele dążą do sukcesu każdego ucznia. Aby osiągnąć ten cel należy dokładnie zaplanować pracę. Służy temu plan wynikowy. Składają się na niego uporządkowane hierarchicznie wymagania programowe. Praca nad planem wynikowym powiązana jest z umiejętnością pracy z taksonomią celów, czyli hierarchiczną ich klasyfikacją. Profesor B. Niemierko proponuje następująca taksonomię :

Poziom I: wiadomości
A. Zapamiętywanie wiadomości
B. Zrozumienie wiadomości

Poziom II: umiejętności
C. Zastosowanie wiadomości w sytuacjach typowych
D. Zastosowanie wiadomości w sytuacjach problemowych

Niezbędną umiejętnością jest analiza wymagań programowych

tabela

Planowane na dany blok tematyczny osiągnięcia uczniów odnajdziemy analizując Podstawę programową, Standardy wymagań egzaminacyjnych i Program nauczania.
Jeden z dydaktyków J. Ochenduszko, proponuje następującą tabelę, w celu rozpisania planu wynikowego.

tabela

Pisząc plan wynikowy należy pamiętać, że wymagania w nim ujęte powinny być mierzalne, z możliwością sprawdzenia, w jakim zakresie uczeń wykonał zadanie określone w wymaganiach. Nie każda umiejętność musi być rozpisana na poziom podstawowy i ponadpodstawowy. Istotne są proporcje wymagań rozpisane na poziom P i PP, stwarza to możliwość organizowania pracy zróżnicowanej.
Budować plan wynikowy to znaczy żyć nim, wciąż go analizować, uczyć się planować zajęcia zgodnie z potrzebami uczniów danej klasy. Konsultacja z innym nauczycielem może być pomocna, chociaż dla jednej klasy coś jest trudne, dla innej może okazać się zadaniem prostym. Plan wynikowy nigdy nie jest zamknięty. Nanosimy na niego poprawki. Pod koniec bloku tematycznego następuje sprawdzenie opanowania wyznaczonych wymagań.
Plany wynikowe stanowią propozycję dydaktyki, jak formalnie i praktycznie sprostać wymaganiom stawianym nauczycielom i szkołom przez prawo oświatowe.

Literatura:

  • J. Hanisz "Ocena opisowa i sprawdzian osiągnięć ucznia"
  • B. Niemierko "Między oceną szkolną a dydaktyką. Bliżej dydaktyki"
  • K. Rau "Ocenianie opisowe a rozwój dziecka"
  • R. Fischer "Uczymy się, jak uczyć"
  • M. Kołaczyńska, J. Dymarska "Osiągnięcia uczniów. Jak je badać?"

    Joanna Nowakowska


  • Zaświadczenie online Certyfikat publikacji



    numer online: 74 gości

    reklama