Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
1797
rok szkolny
2005/2006

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Rodzina: jej funkcje, zadania i przemiany

Świat życia rodzinnego otacza człowieka i towarzyszy mu od narodzin do śmierci. Nie znamy epok ani kultur, w których żyła i rozwijała się ludzkość, aby nie istniały określone formy życia rodzinnego.

Rodzina to nie tylko grupa osób pozostających w określonych wzajemnych relacjach. Jest to system, grupa wzajemnie powiązanych ze sobą ludzi, z których każdy oddziałuje silnie na pozostałych. A więc rodzina to skomplikowana sieć miłości, zazdrości, dumy, zmartwień, radości, winy - nieustanne "falowanie", przypływy i odpływy ludzkich emocji w całej gamie. Z rodziną jest jak z morzem, niewiele można zobaczyć, gdy patrzy się na jego powierzchnię. Dopiero, gdy sięgnie się głębiej, gdy zanurzy się w jego toń, jest się w stanie dotrzeć do jego tajemnic.

Rodzina jest pierwszą, podstawową i naturalną grupą społeczną. Właśnie w niej dziecko rozwija się fizycznie i psychicznie. Stosunki łączące dziecko z rodzicami są relacjami totalnymi i funkcjonują na wielu płaszczyznach, np. wychowawczej, ekonomicznej i społecznej. W rodzinie tworzą się określone normy, regulujące zachowanie jej członków oraz role i pozycje wytwarzające wzajemne oczekiwania i wymagania. To tu człowiek kształtuje swoją osobowość, poszukuje autorytetu i wzorców do naśladowania.

We współczesnych warunkach społeczno-ekonomicznych rodzina podlega daleko idącym przekształceniom. Zmieniają się jej podstawy ekonomiczne i społeczne, struktura wewnętrzna i funkcje, zmienia się treść życia rodzinnego. Współczesna rodzina nie spełnia zależycie funkcji wychowawczej, opiekuńczej i relaksacyjnej. Można to zauważyć przez wzrastające trudności wychowawcze, nerwowość, chuligaństwo, przestępczość nieletnich. W rodzinie tkwi źródło różnorodnych zaburzeń w rozwoju moralno-społecznych dziecka, zachwiania równowagi emocjonalnej. Rodzice dążąc do kariery zawodowej często zapominają o swoich dzieciach. Nie dostrzegają problemów, jakie mają ich dzieci w trudnym dla siebie okresie życia.

Ta skomplikowana grupa ludzi sobie najbliższych - rodzina - stała się podmiotem badań wielu nauk: socjologii, pedagogiki, psychiatrii, a nawet filozofii. Analizując system, funkcje i zadania rodziny jako środowiska wychowawczego, przywołane zostaną określenia rodziny znanych uczonych i badaczy. Osoby zajmujące się kwestiami wspomnianej grupy społecznej, używali tego pojęcia rodziny w różnych znaczeniach, podkreślając w nim cechy, które z punktu widzenia ich analizy i ogólnego stanowiska w problemach społecznych uważali za istotne.

Już Arystoteles, o czym przypomina H.Izdebska, podkreślił, że rodzina "jest podstawowym czynnikiem bogatego rozwoju uczuciowego człowieka, czynnikiem wzbogacającym jego działalność." Dalej autorka cytuje Augusta Comte, który określił rodzinę jako "pomost między jednostką a gatunkiem", ponieważ właśnie w rodzinie dokonuje się wchodzenie jednostki stanu społecznego.

Współczesna definicja rodziny według M.Jurczaka brzmi: "Rodzina to podstawowa komórka wychowawcza, złożona z małżonków lub małżonków i dzieci, także ogół krewnych obojga małżonków. Rodzina odgrywa w społeczeństwie doniosłą rolę. W rodzinie obowiązuje całkowite równouprawnienie obojga małżonków. Powinni oni współdziałać dla dobra i zaspokojenia jej potrzeb. Szczególnie ważnym obowiązkiem małżonków jest opieka nad dziećmi i właściwe ich wychowanie".

Wypowiedzi socjologa amerykańskiego Charlesa Hartona Cooley’a bywają często przytaczana i analizowane, kiedy mówi się o problemach rodziny. Rozmyślania oparł na obserwacji własnej rodziny i systematycznej analizie zachowania swoich dzieci, próbując sprawdzić wiele przypuszczeń i twierdzeń, stawianych przez innych uczonych. Uznał rodzinę za grupę pierwotną. Takimi grupami są według niego również: grupa zabawowa, klasa szkolna czy sąsiedzi. Przez pojęcie grupy społecznej Ch.H.Cooley rozumie grupy charakteryzujące się współpracą i bezpośrednim kontaktem "twarzą w twarz". Rezultatem bezpośredniego kontaktu jest zespolenie się indywidualności w jedną całość, wspólne życie i cele. Naturalnym wyrazem tej sytuacji staje się wyrażenie "my". Poczucie łączności z całością wyznacza główne dążenia człowieka.

Inny współczesny socjolog amerykański Telcott Parsons podkreśla rolę rodziny jako grupy, w której dokonuje się społeczne dziedziczenie, bądź przekazywanie istniejących wartości społecznych i miejsca w społeczeństwie, systemie kultury i klasowym. Rodzina została zatem scharakteryzowana jako główne miejsce, w którym uspołecznia się nowo przychodzący na świat człowiek, przy czym krewni pełnią strategiczne role czynników uspołecznienia.

(...)


REKLAMA

Publikacja archiwalna do pobrania z serwera FTP.

Aby pobrać daną publikację wpisz jej numer:
i naciśnij > > >

UWAGA:
Numer ukazuje się w lewym górnym rogu okna danej publikacji.

Wioletta Mlonka
ZSP Nr 18 w Łodzi


Zaświadczenie online



numer online: 280 gości

reklama