Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  płyta CD  redakcja 
               

 

Publikacja nr
1621
rok szkolny
2004/2005

 

Księgarnia HELION
poleca:

 

więcej...

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Nowa jakość pracy przedszkola

Tendencje współczesnej koncepcji kształcenia idą w kierunku, traktowania wychowania przedszkolnego jako pierwszego szczebla nauczania i wychowania oraz bezpośredniego powiązania go z nauczaniem początkowym,

Toteż przedszkole, jako instytucja wychowawczo-dydaktyczna, spełnia coraz większą rolę w systemie oświatowym naszego kraju.

Podstawowe jego cele można sformułować w sposób następujący:
1. Zaspokajanie potrzeb dziecka warunkujących jego prawidłowy rozwój i możliwości pedagogicznego oddziaływania, potrzeby bezpieczeństwa, czułości, uznania, radości przenikającej atmosferę przedszkola, jak również skłonności do ruchu, działania i zabawy, potrzeby poznawania świata i nawiązywania kontaktów społecznych.
2. Kierowanie psychofizycznym rozwojem dzieci w procesie wychowania i kształcenia przy zapewnieniu opieki nad ich zdrowiem i bezpieczeństwem.
3. Wprowadzenie dzieci w życie społeczne, przyswojenie im norm współżycia z innymi, kształtowanie stosunku do pracy, rozwijanie uczuć rodzinnych, patriotycznych i potrzeby przyjaźni z innymi narodami.
4. Wzbogacanie przeżyć dziecka kontaktami z przyrodą, otoczeniem społecznym i sztuką; budzenie potrzeby własnej ekspresji w ruchu, twórczości słownej, plastycznej i muzycznej.
5. Rozwijanie procesów poznawczych, zainteresowań dziecka, sprawności manualnych i umiejętności technicznych, kształtowanie wiadomości o otoczeniu społecznym, przyrodniczym, kształtowanie stosunku do wiedzy jako źródła zaspokajania zainteresowań.
6. Przygotowanie dzieci do nauki i życia w szkole.

Przedstawione cele wzajemnie się przenikają i warunkują. W procesie rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym cele te są realizowane z roku na rok na coraz wyższym stopniu trudności. Efektem pracy wychowawczo-dydaktycznej przedszkola jest przygotowanie dzieci do szkoły, ukształtowanie ich dojrzałości szkolnej, polegającej na osiągnięciu stanu, rozwoju fizycznego, społecznego, umysłowego, który umożliwia sprostanie obowiązkom szkolnym. Wyróżnione cele odnoszą się więc do rozwoju fizycznego, emocjonalno-społecznego i umysłowego dziecka.

W nowej koncepcji wychowania przedszkolnego zauważamy zróżnicowanie funkcji przedszkola na; pobudzającą rozwój, zapobiegawczą i wyrównawczą, Według założeń programowych pobudzanie rozwoju polega na takim planowaniu i organizowaniu działalności wychowawczej, która sprzyjać będzie wyzwalaniu aktywności wychowanków w zabawie, w pracy i nauce, we wszystkich działaniach dzieci w grupie przedszkolnej i w domu rodzinnym. Zapobieganie wszelkim nieprawidłowościom rozwoju dzieci, czyli szeroko pojęta profilaktyka, która polega na chronieniu wychowanków przed zagrożeniem fizycznym i psychicznym, czuwaniu nad prawidłowym ich rozwojem , bezpieczeństwem i zdrowiem. Praca wyrównawcza dotyczy tych wszystkich dzieci, których rozwój nie przebiega harmonijnie. Dotyczyć ona może różnych sfer rozwoju: fizycznego, umysłowego, emocjonalnego i społecznego.


REKLAMA

Mierzenie jakości pracy przedszkola.

Aby mówić o mierzeniu jakości pracy przedszkola, trzeba zacząć od określenia co to jest jakość. Jakość wg twórcy teorii TQM (Total Quality Management - zarządzanie dla jakości), a wg Edwardsa Deminga - "to, co zadowala, nawet zachwyca klientów"

Klientami przedszkola są dzieci, rodzice, nauczyciele, władze oświatowe. Jakość pracy przedszkola mierzy się zadowoleniem tych klientów, dlatego tak ważne jest poznanie ich opinii na temat jego pracy, następnie zdiagnozowanie obecnego stanu jakości tej pracy, wreszcie zaplanowanie i zbudowanie sposobu poprawy jakości pracy oraz planu rozwoju przedszkola.

Jakość pracy przedszkola oznacza zgodność z potrzebami wymaganiami i standardami ( poziomami oczekiwań, normami, kryteriami) wyżej wymienionych klientów. Dlatego podstawową sprawą w mierzeniu jakości pracy przedszkola jest wyznaczenie tych standardów. Bez określenia potrzeb i oczekiwań w odniesieniu do realizowanych przez nie zadań nie można mówić o jakości, określać jego poziomu pracy, a zatem i mierzyć. Standardy są bowiem wzorami dla porównań, ustalają pracę placówki na dobrym poziomie, a mierzenie jakości pracy to nic innego jak porównywanie z tymi wzorcami.

Standardy jakości pracy są ściśle związane z zakresami i obszarami pracy przedszkola:
1. efektami pracy przedszkola.
2. przebiegiem procesu wychowania, nauczania i opieki.
3. organizacją i zarządzaniem przedszkolem.

Odpowiedzi twierdzące na wszystkie pytania zawarte w rubryce kryteria osiągania standardu stanowią zbiór standardów jakości pracy przedszkola. Zbiór wszystkich standardów jakości przedszkola stanowi punkt wyjścia do kolejnego kroku w procedurze wewnętrznego mierzenia jakości, jakim jest ustalenie czynników, które będą poddane mierzeniu. Inaczej mówiąc, które czynniki wpływające na jakość pracy przedszkola będziemy porównywać z ustalonymi standardami,

Dokonanie wyboru czynników, które będą poddane mierzeniu, warunkuje kolejny krok w procedurze mierzenia tj. dobór narzędzi badawczych: kwestionariusze, ankiety.

Wszystkie uzyskane z ankiet wyniki i informacje zostają szczegółowo przeanalizowane - jest to kolejny krok w procedurze mierzenia. Oznacza to przetworzenie danych, dokonanie obliczeń, sporządzenie wykresów, procentowe ujęcie danych z ka złego narzędzia badawczego. Takie udokumentowanie wyników przeprowadzonych badań jest niejako etapem kończącym samą procedurę mierzenia. Nie jest to jednak koniec, ale początek tego, co powinno nastąpić w wyniku każdego mierzenia, czyli rozwój przedszkola, a także podnoszenie poziomu jakości podejmowanych działań i uzyskiwanych wyników.

Przykładowe standardy dla przedszkoli:
1. Przedszkole uzyskuje wysokie efekty pracy wychowawczo-dydaktycznej,
2. Przebieg kształcenia wspomaga rozwój dziecka.
3. Przedszkole prowadzi obserwacje pedagogiczne
4. Opieka profilaktyka wspomaga dziecko w jego rozwoju.
5. Rodzice są partnerami w podejmowanych przez przedszkole działaniach.
6. Przedszkole dysponuje właściwą bazą i wyposażeniem.

Zwrócenie uwagi na jakość edukacji szkolnej stanowi obecnie jeden z priorytetów w krajach Wspólnoty Europejskiej. Wśród zasadniczych zagadnień decydujących o jakości edukacji Raport międzynarodowy OECD wymienia:
1. Program i sposób jego zaplanowania, realizowania i ewaluacji.
2. Ocenę ucznia, polegającą nie tylko na stwierdzeniu, czego dziecko nie rozumie, lecz również mającą na celu poznanie źródeł tej sytuacji.
3. Ewaluacje szkolną czyli proces, za pomocą, którego nauczyciele, jako grupa profesjonalistów oceniają funkcjonowanie swojej szkoły.
4. Rolę nauczycieli: ich kompetencje i zaangażowanie to konieczne warunki tworzenia edukacji wysokiej jakości.
5. Organizację szkoły - jej wielkość, liczebność klas, wykorzystanie czasu, współpracę z rodzicami.
6. Zasoby - wysokość ponoszonych nakładów, właściwe wykorzystanie kadry i bazy,

Uznano, że istotą problemu jakości są same szkoły, a w nich dziesięć czynników, będących gwarancją jakości:
1. Zrozumienie i akceptowanie norm: zaangażowanie w realizację wspólnych celów
2. Wspólne planowanie, podejmowanie decyzji i praca zespołowa.
3. "Pozytywne przywództwo" w inicjowaniu i dokonywaniu udoskonaleń.
4. Stabilność kadry.
5. Strategia ciągłego doskonalenia kadry, skorelowana z pedagogicznymi i organizacyjnymi potrzebami szkoły.
6. Praca nad starannie zaplanowanym programem, który wszystkim uczniom zapewni zdobycie niezbędnej wiedzy i umiejętności.
7. Wysoki stopień zaangażowania i pomocy rodziców.
8. Dążenie do utrwalenia wspólnie przyjętych wartości szkolnych.
9. Maksymalne wykorzystanie czasu uczenia się.
10. Aktywne i konkretne wspieranie szkoły przez odpowiedzialne władze oświatowe.

Pracuję w przedszkolu nr 8 w Tomaszowie-Maz. Przy ulicy Stolarskiej 18/20 nauczycielki z mojego przedszkola chcąc podnieść wskaźnik jakości przedszkola opracowały plan rozwoju zawodowego i są bardzo mocno zaangażowane w jego realizację. Przyszłość rozwoju placówki widzę w ciągłym i systematycznym nawiązywaniu współpracy z rodzicami i uspołecznianiu dzieci przedszkolnych. Uważam, że promocja przedszkola w środowisku najbardziej będzie temu sprzyjać. W związku z tym opracowałam "Program współpracy z Rodzicami" i "Program uspołecznienia dzieci przedszkolnych" także "Program naprawczy z dziećmi nadpobudliwymi". Jednym z przejawów dążenia do zapewnienia dziecku optymalnych warunków rozwoju jest współdziałanie rodziny przedszkola - środowisk, w których ten rozwój przebiega. Właściwe relacje między nauczycielami i rodzicami wydają się szansą na ustalenie wspólnego kierunku działań wychowawczych oraz koniecznością z punktu widzenia harmonijnego rozwoju dziecka, a także prawidłowego funkcjonowania przedszkola i rodziny w okresie dokonujących się przemian oświatowych. Aktywny udział rodziców w procesie wychowania i edukacji dzieci w przedszkolu ma ogromne znaczenie dla wszystkich podmiotów edukacji Potrzeba nawiązywania bliskich partnerskich kontaktów między nauczycielami a rodzicami wynika z jednej strony z konieczności przezwyciężania zagrożeń dotykających oba środowiska, z drugiej zaś podyktowana jest dokonującymi się przemianami edukacyjnymi. Na tworzenie korzystnych dla rozwoju dziecka pedagogicznych relacji przedszkola i rodziny wpływa wiele czynników , m. in. Świadomość ich znaczenia dla wszystkich zainteresowanych stron - nauczycieli, dzieci i rodziców; wzajemnie postawy i oczekiwania; poziom zaangażowania i odpowiedzialności obu środowisk, umiejętność tworzenia partnerskich relacji międzyludzkich. W obliczu demokratyzacji współczesnego życia, w tym także systemu oświaty, rodzicom przywrócono należne im prawo do współdecydowania o losach własnego dziecka.

Zmiany wzajemnych kontaktów między przedszkolem i rodziną inspiruje reforma systemu edukacji, której jednym z istotnych założeń jest uczynienie współodpowiedzialnymi za proces edukacyjny wszystkich jego uczestników - nauczycieli, dzieci i rodziców. Z inicjatywą takich zmian powinna wyjść instytucja przedszkolna, przyjmując na siebie obowiązek inicjowania i rozwijania kontaktów z rodziną, tworzenia rodzicom możliwości wpływu na warunki i jakość pracy przedszkola, integrowaniu działań obu środowisk. Rodzice mają szansę stać się pełnowartościowymi partnerami przedszkola, zależy to jednak od postawy obu zainteresowanych stron, budowanie partnerskich relacji nie jest bowiem łatwe. Zakłada istnienie odpowiedzialności nauczycieli i rodziców nie tylko za edukację dzieci, ale także za konsekwencje, jakie dla nich samych jako partnerów wynikają z faktu współdziałania. Wymaga uwzględnienia we wspólnym działaniu potrzeb i oczekiwań partnera oraz szanowania praw i niezależności każdej ze stron,

Partnerstwo jako jedna z kategorii relacji międzyludzkich opiera się na uczestnictwie we wspólnym działaniu, Budowaniu partnerskich relacji sprzyja:
- bezwarunkowa akceptacja drugiej osoby, jak również samego siebie, poczucie autonomii oraz praw partnera i własnych.
- otwartość na drugiego człowieka, empatia szacunek, życzliwość, uczciwość.
- umiejętność adekwatnego spostrzegania partnera relacji.
- wzajemne zaufanie partnerów (do kompetencji własnych i drugiej strony).
- Istnienie wspólnych celów i wartości.
- umiejętność efektywnego porozumiewania się (aktywne słuchanie ,informowanie i wymiana myśli bez pouczania , oceniania, narzucania własnego zdania, spokojne przyjmowanie ewentualnych słów krytyki, tolerancja dla odmiennych poglądów i przekonań, koncentrowanie się na sprawach istotnych, uważne wysłuchiwanie uwag, dążenie do wspólnego rozwiązania problemu, szczerość), okazywanie sympatii przez komunikaty niewerbalne (kontakt wzrokowy , właściwa postawa, uśmiech). Wpływ rodziny i przedszkola na wielostronny rozwój dziecka będzie tym korzystniejszy, im bliższe kontakty nawiążą ze sobą rodzice i nauczyciele. Wymierne korzyści z takich kontaktów odniesie tak przedszkole, jak i rodzina, a przede wszystkim samo dziecko, które aby korzystać z doświadczeń dla własnego rozwoju, musi czuć, że rodzice i nauczyciele wzajemnie się akceptują i współdziałają ze sobą nie na zasadzie rywalizacji, ale dwupodmiotowej partnerskiej interakcji. Planując działania mające na celu kształtowanie partnerskich relacji między przedszkolem i rodziną dziecka należałoby zwrócić uwagę na następujące sprawy:
- diagnozę wzajemnych relacji, która pozwoli na uchwycenie czynników blokujących partnerskie kontakty (np. przez ankietę):
- zapoznanie rodziców z przysługującymi im prawami współdecydowania w sprawach edukacji własnych dzieci i zachęcanie do aktywnego włączania się w sprawach edukacji własnych dzieci i zachęcanie do aktywnego włączania się w proces wychowawczy w przedszkolu;
- badanie oczekiwań rodziców wobec przedszkola
- ustalenie jasnych zasad współpracy, możliwych do zaakceptowania przez obie strony pedagogicznych relacji,
- organizację wzajemnych kontaktów (ustalenie terminów spotkań dogodnych dla rodziców , formy zawiadamiania o zebraniach, prelekcjach, zajęciach otwartych i in.).
- udostępnienie rodzicom biblioteki przedszkolnej , dbałość o jej aktualność.
- angażowanie rodziców nie tylko w prace organizacyjne związane z planowanymi wycieczkami i uroczystościami, ale również w działania wychowawcze z nich wynikające
- wykorzystanie ogromnych możliwości tkwiących w "Kąciku dla Rodziców"
- prowadzenie rozmów z rodzicami po zajęciach otwartych, wyjaśnienie im celowości prowadzonych zabaw i zajęć, udzielanie odpowiedzi na ewentualne pytania, udostępnianie rodzicom materiałów z danego zakresu z propozycjami zabaw możliwych do przeprowadzenia w domu ;
- systematyczne i atrakcyjne organizowanie prelekcji jako jednej z form pedagogizacji rodziców.
- proponowanie form kontaktów przyczyniających się do wzmocnienia więzi między rodzicami a dziećmi np. rozgrywki sportowe lub zajęcia warsztatowe)
- dopuszczenie rodziców do współdecydowania o istotnych sprawach dotyczących dziecka i organizacji pracy placówki
- utworzenie rady przedszkola
- możliwość udziału placówki w nawiązywaniu kontaktów między samymi rodzicami.

Planowane działania, wzmacniające wzajemne kontakty i akceptowane zarówno przez rodzinę jak i przedszkole, będą zarazem działaniami na rzecz polepszenia socjalizacyjno-wychowawczych możliwości współczesnych rodzin, wspomagającymi dziś ograniczone możliwości i umiejętności pedagogiczne rodziców - bezradnych wobec zagrożeń, jakie stwarza współczesna cywilizacja w odniesieniu do socjalizacji dzieci.

W związku z tym ciągle poszerzam zakres swojej wiedzy i umiejętności uczęszczając na kursy szkolenia i spotkania warsztatowe. Jestem otwarta na wszystko co piękne i ciekawe chcę jak najwięcej dać z siebie innym i zawsze służyć pomocą i fachową radą i wsparciem.

Promując przedszkole w środowisku dbam o jego dobrą opinię. Przedszkole, w którym pracuję wyróżnia się w środowisku, ponieważ jest przedszkolem ekologicznym, zbieramy surowce wtórne, wspólnie z rodzicami sadziliśmy las, sprzątaliśmy świat, a także wspólnie się bawimy z okazji święta ziemi Lokalne media często bardzo pozytywnie piszą o naszej placówce informując społeczeństwo o naszych osiągnięciach. Promując przedszkole w środowisku nawiązałam współpracę z Muzeum, gdzie dzieci systematycznie uczęszczają na zajęcia warsztatowe, oglądanie wystaw oraz spotkania autorskie. Pokazujemy się na zewnątrz, występy dzieci uświetniły obchody Święta Komisji Edukacji Narodowej dla pracowników oświaty i urzędu miasta, a także zorganizowany konkurs na świąteczną pocztówkę, w którym brały udział zaproszone przedszkola, a notatka ukazana w lokalnej prasie była uwieńczeniem mojej pracy. Dbając o wygląd i estetykę przedszkola prowadziłam akcję charytatywną. Rodzice dobrowolnie wpłacali drobne pieniążki, z których potem mogliśmy zakupić tablicę, wieszaki, pomoce dydaktyczne, nawet firanki i zasłony. Pozytywny klimat spotkań z rodzicami i zaangażowanie rodziców świadczą o wysokiej jakości pracy mojej placówki.

mgr Maria Stachecka
Przedszkole nr 8 w Tomaszowie Mazowieckim


Zaświadczenie online Certyfikat publikacji



numer online: 69 gości

reklama