Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
13428
rok szkolny
2018/2019

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Makaton jako metoda komunikacji alternatywnej i wspomagającej

Komunikacja wspomagająca i alternatywna AAC (Augmentative and Alternative Communication) oznacza wszelkie działania, których celem jest pomoc w porozumiewaniu się osobom niemówiącym lub posługującym się mową w ograniczonym stopniu. Użytkownikami wspomagających sposobów porozumiewania się są dzieci, młodzież i dorośli, którzy słyszą, ale nie mogą nauczyć się mowy lub nie mogą jej używać przez całe życie lub tylko w pewnym okresie. Są to m.in. osoby z:

  • porażeniem mózgowym,
  • specyficznymi zaburzeniami mowy,
  • upośledzeniem umysłowym,
  • autyzmem, chorobami genetycznymi,
  • osoby po urazach mózgu.


    REKLAMA

    W stosunku do małych dzieci z zaburzeniami rozwoju, u których mowa nie rozwija się o czasie używa się komunikacji wspomagającej, aby utorować rozwój języka i mowy, jeśli tylko warunki neurobiologiczne u dziecka na to pozwolą.

    Istnieje wiele pozawerbalnych systemów komunikacyjnych. Zamiast wypowiadanych słów i zdań osoby te mogą używać znaków:

    1. graficznych:

  • P.I.C - Piktogram Ideogram Communication,
  • PCS - Picture Communication Symbols,
  • System symboli Bliss,
  • System obrazkowy Alladtn,
  • Rebusy,
  • SIG - symbole,
  • Rysunki,
  • Litery, sylaby, wyrazy;

    2. manualnych (gesty):

  • Gesty naturalne - systemy lokalne,
  • Makaton,
  • Coghamo,
  • Duński falownik gestów,
  • Alfabet palcowy (daktylografia),
  • Język migowy.

    3. przestrzenno-dotykowych (np. przedmiotów):

  • 1. System symboli jednoznacznych,
  • 2. Klocki Premacka,
  • 3. Miniatury,
  • 4. Alfabet punktowy dłoni.

    Dzięki temu mogą dokonywać wyborów, podejmować decyzje, pytać, opowiadać, wyrażać myśli i uczucia - pokonywać bariery w porozumiewaniu się i stawać się niezależnymi.


    REKLAMA

    Jak już zostało wspomniane powyżej, jedną z metod komunikacji alternatywnej i wspomagającej jest język gestów i symboli MAKATON. Wykorzystuje on to, co znamy od dzieciństwa czyli gest i rysunek. Adresowany jest do osób, które nie są w stanie porozumiewać się z otoczeniem przy użyciu mowy dźwiękowej. Przeznaczony jest również dla członków rodziny, opiekunów, nauczycieli i terapeutów.

    Na program językowy Makaton składają się dwie części: słownictwo podstawowe (zasadnicze pojęcia dnia codziennego), oraz słownictwo dodatkowe (uzupełniające)

    1.Znaki manualne - gesty Makatonu
    Liczba znaków manualnych odpowiada ilości pojęć ze słownictwa podstawowego lub dodatkowego. Znakom podobnie, jak i symbolom musi zawsze towarzyszyć mowa (nazywanie czegoś, wypowiadanie zwrotów, fraz lub zdań). Znaki manualne są bardzo czytelne i łatwe do zapamiętania, bowiem powstały na bazie naturalnych gestów. Ich rolą nie jest zastępowanie mowy, ale są wspaniałymi środkami wspomagającymi rozwój języka i komunikacji. Zarówno znaków manualnych jak i mowy uczyć należy jednocześnie, w tym samym momencie. Z czasem, gdy dziecko lub osoba dorosła zaczyna opanowywać mowę, znaki przestają być potrzebne i nie są już używane.

    2. Znaki graficzne - symbole Makatonu
    W Makatonie każde pojęcie ma swój odpowiedni znak graficzny (symbol). Symbole są szczególnie przydatne osobom, które z powodu obniżonej sprawności motorycznej nie są w stanie wykonywać znaków manualnych. Symbole są proste i łatwe do zapamiętania, ponieważ są to rysunki liniowe, ilustrujące znaczenie określonych pojęć.
    Są tak zaprojektowane, aby było można narysować je ręcznie. Symbole te podobnie, jak inne symbole systemów AAC, wykorzystują kwadrat, w który są wpisane. W Makatonie oprócz figury kwadratu, każdy z symboli dla łatwiejszej orientacji oznaczony jest (u podstawy) ciemną linią, która określa sposób ułożenia symbolu w przestrzeni oraz i sposób jego odczytywania. Jest to szczególnie przydatne przy pojęciach abstrakcyjnych. Liczba symboli odpowiada ilości pojęć słownictwa podstawowego lub dodatkowego. Symbole wykorzystuje się do tworzenia tradycyjnych pomocy edukacyjnych (tablice, książki komunikacyjne) oraz zaawansowanych (komputerowych). Znaki graficzne można dowolnie układać w przeróżne zdania i sekwencje.

    Przykładowe symbole i gesty Makatonu:

    ilustracja

    Na podstawie:
    www.makaton.pl
    www.autyzm.wroclaw.pl
    aac.org.pl
    www.centrumincorpore.pl
    www.poradnikzdrowie.pl
    www.makaton.eu
    www.makaton.pl

    Edyta Dyjak


  • Zaświadczenie online



    numer online: 35 gości

    reklama