Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  płyta CD  redakcja 
               

 

Publikacja nr
1019
rok szkolny
2004/2005

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Rewalidacja indywidualna - podstawowe zadania i zasady organizacji zajęć

Rewalidacja - (łac. re - znów, valius - mocny) jest to oddziaływanie zmierzające do przywrócenia pełni sił osobom osłabionym poważną choroba lub urazami.
Celem zajęć rewalidacyjnych nie jest wyrównywanie braków. Rewalidacja przystosowuje upośledzonego do życia w społeczeństwie. Jej celem jest stawianie na mocne strony dziecka oraz szukanie tego co w nim jest najlepsze.
Główne kierunki oddziaływań rewalidacyjnych:

  • Maksymalne usprawnianie, rozwijanie, fortioryzacja tych wszystkich funkcji psychicznych i fizycznych, które są najsilniejsze i najmniej uszkodzone.
  • Optymalne korygowanie funkcji zaburzonych i uszkodzonych, defektów i zniekształceń.
  • Kompensowanie, czyli wyrównywanie przez zastępowanie.
  • Dynamizowanie rozwoju (stymulowanie).

    O zajęciach rewalidacyjnych dla danego ucznia po wcześniejszej diagnozie decydują: lekarz , psycholog, wychowawca klasy oraz nauczyciel rewalidacji.

    W zajęciach rewalidacyjnych wyróżniamy:
    1. zajęcia dydaktyczno- wyrównawcze
    2. zajęcia korekcyjne:
    - korekcyjno - kompensacyjne
    - gimnastyka korekcyjna
    - zajęcia logopedyczne


    REKLAMA

    W szkole specjalnej na zajęcia rewalidacyjne przeznaczone jest 10 godzin tygodniowo, rozdzielonych na poszczególne zajęcia wg potrzeb szkoły.
    Ilość uczniów na poszczególnych zajęciach wynosi:
    - zajęcia dydaktyczno - wyrównawcze: 3 - 5 uczniów
    - zajęcia korekcyjno - kompensacyjne: 3 - 5 uczniów
    - gimnastyka korekcyjna do 15 uczniów

    Aby odpowiednio zaprogramować działania rewalidacyjne należy kierować się diagnozą. Powinna ona zawierać:
    1. Stopień upośledzenia.
    2. Poziom rozwoju percepcji wzrokowej (analiza, synteza, spostrzeganie)
    3. Poziom rozwoju percepcji słuchowej (słuch fonematyczny, słuch fonetyczny, analizę i syntezę słuchową, wrażliwość słuchową i słuch muzyczny)
    4. Poziom koordynacji:
    - wzrokowo - słuchowej
    - wzrokowo - ruchowej
    - wzrokowo - słuchowo - ruchowej
    5. Uwaga(trwałość uwagi, zdolność koncentracji uwagi, stopień rozwoju uwagi dowolnej)
    6. Poziom rozwoju wyobraźni przestrzennej i orientacji przestrzennej.
    7. Pamięć (poziom rozwoju pamięci świeżej i trwałej, mechanicznej, logicznej, pamięci słów, zadań, tekstów, pamięci wzrokowej, słuchowej, wzrokowo - słuchowo - ruchowej)
    8. Mowa - poziom rozwoju:
    - rozwój fonologiczny (artykulacja)
    - rozwój synaktyczny (gramatyka)
    - rozwój semantyczny (rozumienie)
    9. Rozwój myślenia: ujmowanie różnic i podobieństw, analiza i synteza myślowa, umiejętność klasyfikowania, przyporządkowywania, wnioskowania, myślenie przyczynowo - skutkowe, abstrakcyjne, matematyczne, definiowanie pojęć.
    10. Poziom rozwoju motorycznego: koordynacja statyczna, ruchów jednoczesnych, precyzja ruchów, stan napięcia mięśniowego.
    11. Stan dojrzałości społecznej i emocjonalnej.
    12. Stan zdrowia dziecka.

    W rewalidacji indywidualnej w wyróżnić możemy dwa etapy:
    1. Wstępny (przygotowujący) - jest to wyrobienie gotowości do nauki, przyzwyczajenie dziecka do wysiłku, kontakt z rówieśnikami, przyzwyczajenie do pokonywania trudności, wyciszanie lub pobudzanie, wyróżnianie części ciała, stron w ciele, orientacja przestrzenna i kierunkowa, poczucie położenia ciała w przestrzeni.
    2. Właściwy - kształtowanie umiejętności szkolnych: czytanie, pisanie, liczenie i doskonalenie technik szkolnych:
    - ćwiczenia ogólnej sprawności ruchowej i usprawnianie manualne
    - ćwiczenia funkcji wzrokowej i orientacji przestrzennej
    - ćwiczenia percepcji słuchowej

    System opieki i pomocy dzieciom z odchyleniami i zaburzeniami obejmuje profilaktykę, diagnozę i terapię. Działania terapeutyczne podejmujemy wtedy, gdy obserwujemy destrukcyjny wpływ zaburzeń rozwoju na czynności i przystosowanie społeczne dziecka. Zadanie to powinno być realizowane w zindywidualizowanym procesie wychowania. Terapia pedagogiczna jest to oddziaływanie za pomocą środków pedagogicznych (wychowawczych i dydaktycznych) na przyczyny i przejawy trudności dzieci w uczeniu się, mające na celu eliminowanie niepowodzeń szkolnych oraz ich ujemnych konsekwencji.
    Terapia pedagogiczna stanowi interwencję wychowawczą zmierzającą do spowodowania określonych, pozytywnych zmian w zakresie sfery poznawczej i emocjonalnej oraz motywację w strukturze wiedzy i umiejętności szkolnych dziecka.

    Celem nadrzędnym terapii pedagogicznej jest stworzenie możliwości wszechstronnego rozwoju umysłowego, psychicznego i społecznego dzieciom z utrudnieniami rozwojowymi, rozwoju na miarę ich możliwości.

    Celem operacyjnym terapii pedagogicznej jest stymulowanie rozwoju funkcji psychomotorycznych, wyrównywanie braków w wiadomościach i umiejętnościach uczniów, eliminowanie niepowodzeń szkolnych oraz ich emocjonalnych i społecznych konsekwencji. Zbiór celów operacyjnych jest programem terapii. Podmiotem terapii pedagogicznej jest nauczyciel terapeuta wyposażony w odpowiednią wiedzę i umiejętności oraz posiadający predyspozycje psychiczne potrzebne do tego rodzaju pracy.
    Przedmiotem oddziaływań terapeutycznych jest dziecko, jego zaburzenia rozwojowe i trudności szkolne, określone przez specjalistyczna diagnozę.
    Terapia pedagogiczna jako działalność dydaktyczna i wychowawcza wymaga sformułowania zasad postępowania, którymi powinien kierować się nauczyciel terapeuta, aby zrealizować założone cele.

    Wśród zasad terapii pedagogicznej wyróżniamy:
    1. Zasada indywidualizacji środków i metod oddziaływania korekcyjnego.
    2. Zasada powolnego stopniowania trudności w nauce czytania i pisania , uwzględniającego złożoność tych czynności i możliwości percepcyjne dziecka.
    3. Zasada korekcji zaburzeń czyli ćwiczenie przede wszystkim funkcji najgłębiej zaburzonych i najsłabiej opanowanych umiejętności.
    4. Zasada kompensacji zaburzeń: łączenie ćwiczeń funkcji zaburzonych w celu tworzenia właściwych mechanizmów kompensacyjnych.
    5. Zasada systematyczności.
    6. Zasada ciągłości oddziaływania psychoterapeutycznego.

    Organizacja zajęć rewalidacyjnych i pracy terapeutycznej.

    Główne działania w organizacji pomocy dzieciom z odchyleniami od normy to wczesne wykrywanie nieprawidłowości i zaburzeń rozwojowych, zapobieganie trudnościom i niepowodzeniom szkolnym oraz wyrównywanie braków i zaburzeń.
    Pomoc ta odbywać się może w szkole lub innej placówce w formie:

  • Zajęć dydaktyczno - wyrównawczych i zajęć specjalistycznych: korekcyjno - kompensacyjnych, logopedycznych, socjoterapii.
  • Klas wyrównawczych.
  • Klas terapeutycznych.
  • Świetlic terapeutycznych

    Zajęcia korekcyjno - kompensacyjne są przeznaczone dla uczniów u których nieprawidłowości rozwojowe utrudniają opanowanie określonych umiejętności. Zajęcia prowadzą nauczyciele posiadający przygotowanie w zakresie terapii pedagogicznej. Liczba uczestników tych zajęć powinna wynosić od 2 do 5 osób.
    Klasy terapeutyczne tworzy się dla uczniów wykazujących jednorodne lub sprzężone zaburzenia wymagające indywidualizacji nauczania i długotrwałej pomocy specjalistycznej. Liczba uczniów w tych klasach powinna wynosić 10 do 15 osób.

    Wyróżniamy dwa rodzaje form pracy terapeutycznej z dziećmi przejawiającymi zaburzenia funkcji percepcyjno- motorycznych.

  • Zajęcia indywidualne - prowadzone są najczęściej w poradniach psychologiczno- pedagogicznych dla dzieci dyslektycznych, w przedszkolach i innych placówkach. Na zajęcia te kieruje się dzieci z głębokimi, sprzężonymi zaburzeniami rozwoju oraz z poważnymi wadami wymowy.
  • Zajęcia zbiorowe - organizuje się w zespołach dziecięcych, dobranych pod kątem zbliżonych rodzajów trudności w nauce oraz możliwości poznawczych.
    Zajęcia te mogą być realizowane w ramach następujących form organizacyjnych:
    - zespoły korekcyjno - kompensacyjne
    - klasy terapeutyczne
    - ośrodki szkolno - wychowawcze
    - kolonie zdrowotno - specjalistyczne
    - szkoły dla dzieci dyslektycznych

    W pracy terapeutycznej ważną rolę może odgrywać współpraca z rodzicami. Podczas zajęć rodzice obserwują ich przebieg, stosowane formy i metody pracy oraz zachowanie swojego dziecka na tle grupy. Udział rodziców w zajęciach zwiększa zaangażowanie emocjonalne w problemy dzieci, co pozwala na kształtowanie właściwych postaw rodzicielskich wobec niepowodzeń szkolnych. Kontynuacja zajęć w domu poprzez maksymalizację działań może przyspieszyć osiąganie pozytywnych efektów pracy. Dodatkowym czynnikiem motywacyjnym jest więź emocjonalna, gdyż we wspólnej pracy czy zabawie z matką dziecko chętniej wykonuje nie lubiane czynności, angażujące zaburzone funkcje.

    Etapy pracy:

    1. Etap przygotowawczy:

    W etapie tym głównym celem jest kształtowanie dojrzałości dziecka do rozpoczęcia nauki czytania i pisania poprzez stymulowanie i korygowanie funkcji percepcyjno- motorycznych oraz ich koordynacji. Ćwiczenia w tym etapie dzielimy na następujące grupy:

  • Ćwiczenia rozwijające ogólne sprawności ruchowe i sprawności manualne.
  • Ćwiczenia funkcji wzrokowej i orientacji przestrzennej na podstawie konkretnego materiału(obrazkowego) i abstrakcyjnego (geometrycznego i literowego - bez czytania)
  • Ćwiczenia funkcji słuchowej na podstawie dźwięków świata otaczającego, muzyki i dźwięków mowy.

    2. Terapia właściwa:

    W tym etapie ćwiczenia mają na celu przezwyciężenie specyficznych trudności dzieci dyslektycznych w opanowaniu podstawowych umiejętności czytania i pisania, wykorzystując materiał literowy stosowany w przedszkolu.
    Ćwiczenia te polegają na dalszym usprawnianiu funkcji wzrokowej, słuchowej i kinestetyczno - ruchowej szczególnie w zakresie rozwijania zdolności dokonywania analizy i syntezy oraz kształcenia pamięci i koordynacji wzrokowo - słuchowo - ruchowej w różnych czynnościach, z przechodzeniem stopniowo do ćwiczeń czytania i pisania.

    3. Doskonalenie umiejętności:

    Etap ten uwzględnia dalsze prowadzenie ćwiczeń korekcyjno - kompensacyjnych, usprawniających funkcje: wzrokową, słuchową i kinestetyczno - ruchową oraz koordynacje w czasie czytania i pisania.

    Podstawą planowania zajęć jest diagnoza, która określa objawy i przyczyny trudności szkolnych dziecka. Należy również zwrócić uwagę na stan emocjonalny dziecka, typ układu nerwowego oraz ewentualne zaburzenia zachowania.
    Na podstawie tych informacji można sporządzić ramowy indywidualny plan pracy z dzieckiem, który powinien uwzględniać następujące kierunki pracy z działań:
    - ćwiczenia korekcyjne zaburzonych funkcji
    - ćwiczenia korekcyjno - kompensacyjne zaburzonych funkcji
    - ćwiczenia relaksacyjne i odpoczynkowe
    - oddziaływania psychoterapeutyczne

    W pracy terapeutycznej nie obowiązują żadne terminy ani rygory czasowe, jak w realizacji programu nauczania. Jedynym kryterium przejścia do następnego stopnia trudności są faktyczne osiągnięcia dzieci. Każdą pracę i ćwiczenie należy doprowadzić do końca i pozytywnie a za razem obiektywnie ocenić, porównując do poprzednich osiągnięć dziecka.

    Struktura jednostki metodycznej zajęć korekcyjno- kompensacyjnych jest odmienna od jednostki lekcyjnej, ponieważ opiera się na zasadach terapii pedagogicznej. Sformułowanie tematu może zawierać problem dydaktyczny oraz cele korekcyjne. Ten sam temat może powtarzać się w kilku kolejnych jednostkach zajęciowych lub występować na zmianę z innymi zajęciami. Dzięki uważnej obserwacji można ustalić optymalny czas trwania ćwiczeń.

    Jednostka metodyczna składa się z następujących etapów pracy:
    1. Ćwiczenia na materiale bezliterowym.
    2. Sprawdzenie stopnia opanowania uprzednio opracowanego materiału literowego.
    3. Ćwiczenia na materiale bezliterowym służące realizacji celów.
    4. Prezentacja znaku graficznego(nauczyciel na tablicy, dzieci z pamięci w powietrzu, na blacie stołu, na tacce z solą, kredą lub węglem na dużej kartce, mazakiem, kredką w szerokiej liniaturze, kredką w zeszycie, ołówkiem w większych liniach, długopisem w zeszycie)
    5. Zakończenie(ćwiczenia relaksujące, ćwiczenia oddechowe, śpiew piosenki z pokazywaniem)

    Agnieszka Nowińska


  • Zaświadczenie online Certyfikat publikacji



    numer online: 71 gości

    reklama
    Jeśli celem Twoich wakacji jest w tym roku szwajcaria kaszubska wejdź na naszą stronę i zarezerwuj nocleg!
    Nowoczesna przychodnia alergologiczna wrocław to jedna z najnowszych przychodni we Wrocławiu. Prócz lekarzy alergologów jacy tutaj pracują znajdą Państwo także diabetologów jak też rehabilitantów.
    Byłeś na urlopie? Chciałbyś podzielić się swoimi wrażeniami? Zobacz serwis plan4fun.pl, gdzie zobaczysz opinie o http://www.plan4fun.pl/przewodniki/francja/atrakcje/plac-pigalle/4554, a także historie z wielu innych miast na świecie.
    Bezkontaktowe oraz całkowicie nieinwazyjne www.e-automatyka.eu/products/49-mierniki-nacienne-firmy-simex znajdziesz na stronie e-automatyka.eu! Wejdź i zobacz!